Miejskie Przedszkole nr 10 w Jarosławiu 
TEL. 16 621 66 24 , 533 215 536
email : przedszkole_10@vp.pl
strona www : dziesiateczka.jaroslaw.pl   


STRONA GŁÓWNA INFORMACJE GRUPY PRZEDSZKOLNE GRUPY ŻŁOBKOWE GALERIA ARTYKUŁY KADRA JADŁOSPIS 


PRZEDSZKOLE   PROMUJACE      ZDROWIE


OPŁATY

JĘZYK ANGIELSKI

RODO

ARTYKUŁY
---------------

 

GAZETKA DLA RODZICÓW

 

KOMPETENCJE KLUCZOWE

 

            Drodzy Rodzice nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego

i kształcenia ogólnego kładzie nacisk na rozwijanie tzw. kompetencji kluczowych.    

Zatem współczesna edukacja nastawiona jest w głównej mierze na czytanie, myślenie matematyczne, komunikowanie się, posługiwanie nowoczesnymi technologiami informacyjnymi, umiejętność uczenia się i pracy zespołowej.

Opanowanie tych kompetencji jest nieodzowne dla funkcjonowania jednostki

w nowoczesnym społeczeństwie i świecie tzw. ”globalnej wiosce”.

Nasze Przedszkole zmierza ku podniesieniu jakości edukacji przedszkolnej poprzez rozwój kompetencji kluczowych przedszkolaków.

 

 

 

Główny cel wychowania przedszkolnego, realizowany w procesach opieki, wychowania i nauczania/uczenia się, określono jako wsparcie całościowego rozwoju dziecka

 

            Kompetencje kluczowe to kompetencje, które wspierają rozwój osobisty, włączanie w życie społeczne, aktywne obywatelstwo i funkcjonowanie na rynku pracy. Proces kształtowania i rozwijania kompetencji kluczowych trwa przez całe życie, zaś jego instytucjonalnym początkiem jest uczestnictwo dziecka

w różnych formach edukacji przedszkolnej.

 

Kompetencje są definiowane jako połączenie wiedzy, umiejętności i postaw, przy czym:

a) wiedza składa się z faktów i liczb, koncepcji, idei i teorii, które są już ugruntowane i pomagają zrozumieć określoną dziedzinę lub zagadnienie;

b) umiejętności definiuje się jako zdolność i możliwość realizacji procesów

i korzystania z istniejącej wiedzy do osiągania wyników;

c) postawy opisują usposobienie i sposoby myślenia służące działaniu lub reagowaniu na idee, osoby lub sytuacje

 

PODSTAWY KOMPETENCJI KLUCZOWYCH

Naturalne procesy, jakim podlega dziecko w okresie przedszkolnym, pozwalają na jego stymulację w kierunku kształtowania kompetencji kluczowych.

 

Wraz z procesami rozwojowymi dziecka tworzą się podstawy poszczególnych kompetencji kluczowych, np.:

       - rozwój mowy i poszerzanie się czynnego słownika pozwala na rozwijanie porozumiewania się w języku ojczystym i języku obcym oraz kompetencji społecznych, osobistych i obywatelskich

       - zabawa jako podstawowa aktywność dziecka kształtuje inicjatywność, przedsiębiorczość, świadomość i ekspresję kulturalną

       - ciekowość i zadawanie pytań są podstawą do rozwoju kompetencji matematycznych i podstawowych kompetencji w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii  oraz umiejętności uczenia się.

 

 

Na żadnym etapie rozwojowym zależności między:

       Naturalna aktywność dziecka

       Bezpośrednie potrzeby dziecka

       Możliwości dziecka

nie mają tak bezpośredniego przełożenia na kształtowanie się kompetencji kluczowych, jak w wieku przedszkolnym.

 

W zaleceniach Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 stycznia 2017 r.

w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie jako połączenie: wiedzy, umiejętności, postaw odpowiednich do sytuacji

zostały określone następujące kompetencje kluczowe:

 

  1. Kompetencje w zakresie czytania i pisania.

 Jest to zdolność do codziennego komunikowania się dziecka w środowisku przedszkolnym z dorosłymi i innymi dziećmi (np. komunikowanie własnych potrzeb, emocji). Ta kompetencja pozwala na poznanie literek, budowaniu zdań itp. tak aby dziecko miało podstawy do nauki czytania i pisania.

 

  1. Kompetencje językowe.

Przygotowanie dzieci do posługiwania się językiem obcym nowożytnym opiera się na wprowadzaniu zabaw językowych, używaniu prostych zwrotów w języku obcym

w sytuacjach codziennych – w zabawie i nauce, ukazywaniu korzyści, jakie wynikają

 z umiejętności posługiwania się językiem obcym. Przyjmuje się, że dziecko kończące przedszkole rozumie i reaguje na bardzo proste polecenia w języku obcym,

a przygotowanie do posługiwania się językiem obcym odbywa się przez zabawę.

 

  1. Kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii.

Kompetencje matematyczne są realizowane na etapie wychowania przedszkolnego miedzy innymi w postaci rozwijania i wykorzystywania myślenia matematycznego w celu rozwiązywania problemów wynikających z codziennych sytuacji. Podstawowe kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii odnoszą się do opanowania, wykorzystywania i stosowania wiedzy oraz sposobów i metod objaśniających świat przyrody przez: eksperymentowanie, obserwowanie zjawisk, sprawdzanie, majsterkowanie, powtarzanie procedur i instrukcji oraz weryfikowanie wiedzy i odnoszenie jej do codziennych sytuacji, które dziecko zna

 

  1. Kompetencje cyfrowe.

Dziecko w wieku przedszkolnym stopniowo i pod kontrolą wprowadzane jest w przestrzeń wirtualną, przez co zyskuje możliwość rozwijania wszystkich pozostałych kompetencji kluczowych. Podstawa programowa zachęca do umożliwienia dziecku podejmowania samodzielnej aktywności poznawczej, w tym z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.

 

  1. Kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie uczenia się.

Kompetencje związane z uczeniem się są na tym etapie niezwykle istotne – przedszkole to pierwsze doświadczenie dziecka z uczeniem się, w tym z uczeniem się konsekwentnym, możliwie świadomym i ukierunkowanym na osiągniecie konkretnych celów. Rolą przedszkola jest poznanie indywidualnych cech, preferencji dziecka, dobór odpowiednich metod i form pracy, by przygotować dziecko do różnych form nauki - pracy grupowej

i indywidualnej oraz do różnorodności stylów uczenia się, tworząc dzieciom sytuacje,

w których uczą się one gospodarowania czasem przeznaczonym na zabawę, współpracują przy wykonywaniu zadania i biorą odpowiedzialność za wynik swoich działań.

 

  1. Kompetencje obywatelskie.

Kompetencje te na tym etapie rozumiane są jako zdolność do stopniowego wychodzenia poza obszar rodziny, do pracy z innymi w grupie przedszkolnej.

 

  1. Kompetencje w zakresie przedsiębiorczości.

 Kompetencja ta obejmuje działania zmierzające do rozwoju poczucia sprawstwa przez stwarzanie dzieciom warunków do samodzielnego eksplorowania świata, eksperymentowania, doświadczania. Inicjatywność i przedsiębiorczość są rozwijane wielopłaszczyznowo, i co ważne, ich elementy są obecne podczas wszystkich działań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych, w których uczestniczy dziecko w przedszkolu.

 

  1. Kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Praca w tym obszarze ukierunkowana jest na twórcze wyrażanie doświadczeń i emocji

za pośrednictwem różnorodnych środków ekspresji: muzyki, sztuk teatralnych, literatury

i sztuk wizualnych. Doświadczania takie pozwalają na wyrażenie przez dziecko różnorodnych stanów emocjonalnych, wyzwolenie pozytywnych emocji, a przez to otwarcie się na nowości. Wzmacniają inicjatywę i pomagają w nawiązaniu relacji. Przedszkole daje dziecku możliwość nie tylko poznawania i odtwarzania rzeczywistości związanej z kulturą i sztuką, ale również eksperymentowania z rytmem, głosem, dźwiękiem, ruchem, grafiką.

 

 

ROLA ZABAWY W ROZWIJANIU KOMPETENCJI KLUCZOWYCH

 

Zabawa staje się w wieku przedszkolnym podstawową aktywnością dziecka – źródłem jego wiedzy o świecie, identyfikatorem postaw moralnych, podstawą do rozwoju słownictwa oraz rozwoju intelektualnego, a także okazją do zawierania i podtrzymywania relacji społecznych z rówieśnikami i dorosłymi – w której toku dziecko mimowolnie, w sposób całkowicie naturalny zdobywa wiedzę i umiejętności.

 

KOMPETENCJE KLUCZOWE A PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

 

Kształtowanie kompetencji w placówce przedszkolnej ma szczególny charakter. Z jednej strony ma na celu wyposażenie dziecka w odpowiednią wiedzę,

a z drugiej – dostarczenie okazji, które pozwolą wyrobić w nim odpowiednie nawyki i zdobyć umiejętności praktyczne, a także umożliwią poprzez działanie kształtowanie odpowiednich postaw.

Na tym etapie rozwojowym i edukacyjnym szczególną uwagę zasługują zatem -  - modelowanie,

- naśladowanie pozytywnych wzorców, oraz

- świadome tworzenie sytuacji pozwalających na aktywne uczestnictwo, odczuwanie

i eksplorację dostępnej przestrzeni.

 

 

Kompetencje w zakresie czytania i pisania

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA

Codzienne wspomaganie rozwoju mowy poprzez:

- słuchanie utworów literackich czytanych zarówno przez nauczyciela, jak i zaproszonych gości

- wypowiedzi spontaniczne i kierowane

- ćwiczenia pamięci odtwórczej, nauka wierszy, ról - odgrywanie scenek (drama, zabawy paluszkowe, tatr kukiełkowy, pacynki)

- występy artystyczne dzieci w uroczystościach przedszkolnych

- uczestnictwo w konkursach recytatorskich -

- prowadzenie codziennych różnorodnych zabaw logopedycznych (artykulacyjnych, oddechowych, logorytmicznych) dla całej grupy

- ćwiczenia grafomotoryki ręki – jako przygotowanie do pisania (np. plastelina, ciastolina, gazety, masa solna, kształtki sensoryczne)

- wprowadzanie liter, naukę czytania prostych wyrazów i zdań, ćwiczenia usprawniające analizę i syntezę słuchowo-wzrokową

- doskonalenie sprawności grafomotorycznej (kreślenie szlaczków literopodobnych na różnorodnym podłożu, kreślenie liter po śladzie i samodzielnie)

- kontakt z żywym słowem – nauczyciel, aktorzy

- biblioteczki w każdej sali – codzienny kontakt z literaturą dla dzieci (w tym poznawanie twórczości patrona)

Kompetencje językowe.

DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA

W ramach realizacji zadań z tego obszaru dzieci uczestniczą w zajęciach języka angielskiego 2 x w tygodniu po 30 minut.

Podczas zajęć przedszkolaki poznają i utrwalają podstawowe słowa i zwroty w języku angielskim (np. podają swoje imię, wiek, określają nastrój, liczą, nazywają kolory, części ciała, ubrania, podają nazwy zwierząt, części garderoby).

Zajęcia to – gry i zabawy ruchowe (grupowe, w parach), piosenki, historyjki obrazkowe, scenki dramowe, z wykorzystaniem TIK

 

 

Kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii.

RZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA

1. Kompetencje matematyczne: - codzienne zabawy w przeliczanie, klasyfikowanie, mierzenie, ważenie, rozróżnianie stron: lewa/prawa, porównywanie liczebności, stosowanie liczebników porządkowych, orientacja w schemacie ciała i w przestrzeni oraz na kartce, pomiary długości, klasyfikowanie, przekształcanie, rytm, następstwo czasu

- ćwiczenia, zadania, zabawy eksperymentalno-doświadczalne, kulinarne

 

2. Kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych i technologii i inżynierii – codzienne działania:

- obserwacje zjawisk atmosferycznych, przyrodniczych

 prowadzenie kalendarza pogody

- prowadzenie czasowych „ogródków” w salach oraz stałych ogródków na placu zabaw

- zabawy mikroskopem, lupą itp.

- zabawy z wykorzystaniem bezpiecznych narzędzi (kąciki majsterkowicza)

- zabawy eksperymentalno-doświadczalne (poznawanie podstawowych praw fizycznych, chemicznych), plastyczne, wizualizacyjno-przestrzenne

 

Kompetencje cyfrowe.

 

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA

W codziennej pracy:

- wykorzystywane są narzędzia TIK (np. magnetofon, rzutnik, laptop, tablica interaktywna, komputer ) - wykorzystywanie Internetu

– oglądanie prezentacji i filmów edukacyjnych,

- zajęcia z myślenia komutacyjnego - nauka kodowania przez zabawę, nie tylko                       z wykorzystaniem narzędzi TIK

Kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie uczenia się.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA 

Kompetencja ta jest kształtowana poprzez realizację wszystkich obszarów podstawy programowej wychowania przedszkolnego 

podczas wszelkich zajęć dzieci kształtują umiejętność obserwacji¢ i wyciągania wniosków               z własnych działań prowadzonych w przedszkolu, uczą się konkretnych zachowań i reakcji 

dzieci wdrażane są do samodzielnego zdobywania wiedzy przy¢ pomocy różnorodnych źródeł wiedzy (tradycyjnych i nowoczesnych) oraz do współpracy i współdziałania w zespole, grupie, ale też pracy indywidualnej 

stosowanie idei oceniania kształtującego

stosowanie wzmocnień pozytywnych

realizacja wolontariatu

praca w grupach mieszanych wiekowo – uczenie się od siebie

praca zespołowa

Kompetencje obywatelskie.

 

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA 

Realizacja tych treści odbywa się nieustannie, podczas wszystkich sytuacji z jakimi stykamy się w przedszkolnej rzeczywistości, a ich celem jest wykształcenie u dzieci postaw społecznie pożądanych:

- budzenie zainteresowania historią swojej rodziny (w tym realizacja projektu Bohater Tygodnia) okolicy, kraju, stosowanie zwrotów grzecznościowych, kulturalne zachowanie podczas różnorodnych sytuacji, umiejętność współpracy, otwartość, bezkonfliktowość, tolerancja, przy jednoczesnym eliminowaniu postaw społecznie niepożądanych

- służą temu tworzone przez dzieci kodeksy zachowania, stosowanie odpowiednio dobranych wzmocnień pozytywnych i konsekwencji

- nauka praw dziecka, obywatelskich, równości oraz poszanowania innych osób - nauka patriotyzmu przez obchody, m.in. Dnia Niepodległości, Dnia Flagi, Dnia Patrona

- spacery, wycieczki do różnych miejsc użyteczności publicznych, organizacji (sklep, zakład fryzjerski, poczta, biblioteka, straż pożarna, komisariat, bank, ośrodek zdrowia, apteka, kościół

- spotkania z przedstawicielami różnych zawodów (lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny, strażak, policjant, fryzjer, kominiarz), rodzicami, którzy prezentują swoje zawody                     (np. prawnik, krawcowa, informatyk, kucharz, rolnik, leśnik)

Kompetencje w zakresie przedsiębiorczości.

 

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA

w ramach realizowania tych treści stwarzane są każdorazowo okazje pozwalające dzieciom samodzielnie doświadczać, eksperymentować, eksplorować (np. robienie kanapek, sałatek, szaszłyków, pieczenie, malowanie, rysowanie, wydzieranie, lepienie, układanie klocków, zabawy w piaskownicy) 

codzienne zabawy na placu zabaw, w sali gimnastycznej, w kącikach zainteresowań 

zabawy doświadczalne i eksperymentalne 

granie w gry zespołowe typu, np. „chińczyk”, warcaby, szachy

współpraca podczas stawiania dzieciom zadań do wykonania w parach, grupach czy zespołach, co pozwala im poczuć się współodpowiedzialnymi za ostateczny efekt podejmowanych działań 

Kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

 

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA

Te kompetencje przedszkolaki nabywają poprzez:

- codzienne malowanie (w tym nietypowymi technikami, np. malowanie kasztanami, malowanie przez gazę), rysowanie, śpiewanie, taniec o wystawy prac dzieci (sala, korytarze, szatnia, strona internetowa)

- udział w różnych uroczystościach – jako mali aktorzy (pasowanie na przedszkolaka, Święto Niepodległości, Jasełka, Dzień Babci i Dziadka, zimowy koncert kolęd, Dzień Wiosny, przedstawienia wielkanocne, Dzień Mamy i Taty, pożegnanie przedszkola) z instrumentacją dźwiękową (gra na prostych instrumentach muzycznych)

- udział w konkursach przedszkolnych, gminnych, powiatowych, wojewódzkich (muzyczne, plastyczne, recytatorskie), przeglądach, występach

- udział w koncertach, przedstawieniach teatralnych w przedszkolu

 

            Wszystkie kompetencje kluczowe uważa się za jednakowo ważne; każda z nich może przyczynić się do udanego życia w społeczeństwie. Kompetencje mogą być stosowane w wielu różnych kontekstach i rozmaitych powiązaniach. Ich zakresy się pokrywają i są ze sobą powiązane; aspekty niezbędne w jednej dziedzinie wspierają kompetencje w innej. Takie umiejętności jak myślenie krytyczne, rozwiązywanie problemów, praca zespołowa, umiejętność porozumiewania się i negocjowania, umiejętności analityczne, kreatywność

i umiejętności międzykulturowe są elementem wszystkich kompetencji kluczowych.

 

                                        

 

            Drodzy Rodzice pamiętajmy, że im lepszy dorobek językowy, społeczny, matematyczny i twórczy nabędzie dziecko stojące u progu szkoły, tym korzystniej wpłynie to na dalszą motywację do nauki oraz rozwiązywanie przyszłych zadań edukacyjnych

w szkole.

Zatem bądźmy kreatywni, komunikatywni i otwarci na wyzwania współczesnej edukacji.

 

 

 

 

 

 

Opracowała: Katarzyna Stypa


----------------

Jak wspomagać u dziecka rozwój motoryki małej – terapia ręki w warunkach domowych, przykładowe ćwiczenia.

 

Nasze ręce jako wyspecjalizowany narząd odpowiedzialne są w naszym ciele za wiele funkcji, m.in. wykonują precyzyjne i skomplikowane ruchy w zakresie samoobsługi, rysowania i pisania. Jeżeli u dziecka pojawiają się dysfunkcje w obszarze motoryki rąk, wówczas zaleca się zastosowanie zajęć z zakresu terapii ręki. 

Terapia ręki to przede wszystkim usprawnianie małej motoryki, czyli precyzyjnych ruchów rąk, dłoni
i palców, dużej motoryki w zakresie sprawności i napięcia mięśni całego ramienia oraz postawy siedzącej. To również dostarczanie wrażeń dotykowych, umożliwiających poznawanie różnych kształtów, struktur materiałów oraz nabywanie umiejętności ich rozróżniania.

 

Do celów terapii ręki w zakresie poprawy czynności pisania i formy graficznej pisma zalicza się:

  1. Nabywanie prawidłowych nawyków w zakresie:
  2. - utrzymywania prawidłowej postawy siedzącej
  3. - sposobu trzymania narzędzia graficznego
- odległości palców od końcówki piszącej

- utrzymywania prawidłowego napięcia mięśniowego ramienia, dłoni i palców

- ułożenia ręki wiodącej i pomocniczej na blacie

- ułożenia kartki/zeszytu na blacie

  1. Wypracowanie zdolności skupienia uwagi i patrzenia
  2. Wzmacnianie koncentracji
  3. Poprawę koordynacji wzrokowo-ruchowej
  4. Przekraczanie linii środka ciała.

 Ćwiczenia ręki należy prowadzić wobec dzieci:

1.     niechętnie podejmujących czynności manualne (np. malowanie, lepienie z plasteliny) oraz mających problem z koordynacją obu rąk w trakcie wykonywania tych czynności, z koordynacją wzrokowo-ruchową oraz piszących niestarannie/nieestetycznie/zbyt wolno

2.     mających znacznie obniżone lub wzmożone napięcie mięśniowe w obrębie kończyny górnej (obręczy barkowej, stawu łokciowego, w obrębie nadgarstka i stawów palców)

3.     mających problem w zakresie samoobsługi

4.     z nadwrażliwością dotykową oraz niedowrażliwością  dotykową.

Ćwiczenia sprawności grafomotorycznej należy rozpocząć od:

1. Kształtowania orientacji przestrzennej, poprzez wytwarzanie i utrwalanie orientacji w schemacie własnego ciała. Ważnym elementem tych ćwiczeń jest nazywanie, opisywanie słowem ruchów
i ich kierunków, np. utrwalanie różnicowania prawej i lewej strony ciała, odtwarzanie ruchów rodzica stojącego tyłem lub siedzącego naprzeciwko, naśladowanie oglądanych w lustrze ruchów rodzica stojącego/siedzącego

2. Wykształcenie znajomości pojęć określających położenia przedmiotów w przestrzeni:

3. Określania miejsca: na, pod, za, wysoko, nisko, wyżej, niżej, między, w środku

4. określania kierunków: w przód, w tył, do góry, na dół, przed siebie, za siebie, w bok, w prawo,
w lewo    

5. określania wielkości przedmiotów i wymiarów wielkości: mały, duży, krótki, długi, wąski,    szeroki

6. określania przeciwstawności: wysoki - niski, nierówności: wyżej niż, niżej niż; uporządkowania: mały, mniejszy, najmniejszy.

 

Kolejne etapy to ćwiczenia:

  normalizujące napięcie mięśniowego ramienia i dłoni, kontrolujące siłę nacisku ręki podczas czynności grafomotorycznych:

- malowanie farbą różnymi pędzlami (w tym pędzlem do golenia) linii cienkich, szerokich

- malowanie farbą palcami na dużych arkuszach papieru

- kreślenie wzorów (linii, figur, liter) palcami na tacy wypełnionej np. kaszą manną, wyprażonym piaskiem

- rysowanie linii poziomych, pionowych, falistych  - flamastrami

- obrysowywanie konturów rysunków w pozycji stojącej, gdy arkusz zawieszony jest na ścianie,  na  wysokości ramienia dziecka; lub w pozycji stojącej nad stołem, gdy arkusz leży na blacie, a ręka zwisa swobodnie wzdłuż ciała, 

  angażujące obręcz barkową  oraz stawy ramienne:

- siłowanie się z rodzicem/rodzeństwem na obie ręce

- chodzenie na rękach (dziecko chodzi na rękach, rodzic trzyma za nogi - początkowo za uda,

            następnie w okolicy kolan

czołganie się, w tym przy pomocy przetykaczek do zlewu – naprzemiennie podciągając się  lewą
i prawą  ręką

rysowanie kół w powietrzu oburącz, następnie raz jedną, raz drugą ręką

  zabawy szarfą lub apaszką – wymachy ramion pionowo, poziomo, przy wyprostowanych/zgiętych łokciach

rysowanie, malowanie na dużych powierzchniach (np. kartonie przypiętym do ściany), w pozycji
stojącej

  zabawy wymagające zmiany ustawienia przedramienia – wachlarzem, pacynkami,

  ćwiczenia rozmachowe:

- kreślenie w powietrzu dużych, płynnych, swobodnych ruchów w kształcie fal i ósemek       

- wykonywanie obszernych i swobodnych ruchów przy kreśleniu kredą na tablicy, flamastrami
na  dużych arkuszach

- zamalowywanie dużych płaszczyzn farbami, kredą, tworzenie kolorowych krat z linii
pionowych, poziomych, ukośnych

- zamalowywanie określonej przestrzeni np. pól kwadratów, kół, prostokątów, trójkątów, przy
zachowaniu kierunków prawidłowych w pisaniu: ruchy pionowe od góry do dołu, ruchy
poziome od lewej do prawej, owale odwrotnie do ruchu wskazówek zegara – od prawej ku lewej,

ćwiczenia ruchów precyzyjnych (zabawy usprawniające nadgarstek oraz ruchomość wszystkich stawów palców):

- przekładanie drobnych przedmiotów z ręki do ręki,

- zakręcanie, odkręcanie nakrętek na butelkach, nakrętek na śrubach,

- nawijanie nitki, np. na ołówek przez obroty nadgarstkiem,

- owijanie sznurka, wstążki, skakanki na przedmioty o kształcie walca (np. małą butelkę), przez obroty nadgarstkiem,

- otwieranie i zamykanie zamków kluczem,

- kreskowanie – wypełnianie małych konturów kreseczkami stawianymi poziomo, pionowo,  ukośnie, zawsze przy zachowaniu kierunku od lewej do prawej, z góry na dół,
wypełnianie małych konturów liniami w kształcie spirali, kłębuszków itp.

kopiowanie rysunków – wodzenie ołówkiem po wzorze przez kalkę techniczną, a potem  malowanie
w  obrębie konturu

nawlekanie koralików, przewlekanie tasiemek i sznurków przez różne otwory

wydzieranki, wycinanki,

  wytwarzanie chwytu pęsetkowego:

   zbieranie dwoma palcami ziarenek ryżu, kaszy, grochu

   zbieranie ziarenek pęsetą (może być kosmetyczna)

   zabawy spinaczami do bielizny,

  wzmacnianie mięśni palców i dłoni:

    ugniatanie papierowych kul z gazety

    zwijanie kuleczek z bibuły

lepienie z plasteliny kształtów wymagających wałkowania całą dłonią, a następnie palcami  wskazującymi

naśladowanie ruchów gry na pianinie, chodzenie palcami po blacie

zabawy paluszkowe (np. chodzi kominiarz po drabinie, tu sroczka kaszkę warzyła, chodzi czapla po desce)

stemplowanie szlaczków, wzorów

ściskanie piłeczek lub hantelków rehabilitacyjnych w dłoniach,

  stabilizowanie postawy siedzącej:

siedzenie podczas zabawy, czytania, oglądania telewizji, chodzenie po mieszkaniu w woreczku
wypełnionym grochem/kaszą,  na głowie, a następnie siedzenie z woreczkiem na głowie podczas pisania,

  ćwiczenia relaksacyjne:

naprzemienne/równoczesne zaciskanie pięści – ważne będzie uświadamianie sobie przez  dziecko stanów napięcia i rozluźnienia ręki

strzepywanie wody z rąk, pryskanie wodą palcami, otrzepywanie ubrania

 podnoszenie rąk i luźne opuszczanie wraz ze skłonem głowy i tułowia.

 

Opracowała: mgr Marta Kolcun                                                    



Usłyszeć siebie

                                                                                              Jenifer Fox ,,Odkryj silne strony twojego dziecka”                                                                                                                                                     

Dzieci ciche, spokojne, podchodzące z dystansem do rówieśników, to w głośnej i zwykle rozkrzyczanej społeczności maluchów wyzwanie dla dorosłych. Czy dobrze się czują, czy można zaproponować im takie a nie inne działanie?, to dylematy nauczyciela. Tak naprawdę takie ciche dzieci to skarb!. Skupiają uwagę na tym co ważne, zastanawiają się nad tym co robią, analizują decyzje które muszą podjąć. A, że wolą to robić w ciszy, to tylko ich własne potrzeby i wybory. W ciszy głośniej słychać! Można zauważyć siebie i innych, pomyśleć zanim podejmie się działanie. Aby obudzić odwagę wystarczy skupić się na mocnych stronach osobowości dzieci. Można zacząć od celebrowania urodzin - imienin dziecka poprzez wyrażanie uznania związanego z jego umiejętnościami , zadawanie pytań na które zna odpowiedzi, zainteresowania jego indywidualnymi umiejętnościami. Świętowanie zespołowe , twórcze,  oparte na tym co pozytywne to znakomita okazja do nawiązywania kontaktów rówieśniczych i prezentacji swoich możliwości. Rozwijanie u dzieci świadomości mocnych własnych stron stanowi podstawę w budowaniu obrazu samego siebie.

 Wspierając więc dziecko uczymy je:

         spostrzegać co potrafi i świadomie podejmować czynności potrzebne do ich   wykonania

          kojarzyć swoje zainteresowania i umiejętności z różnymi możliwościami

          nabywać świadomości w tym czego potrzebuje i chce

          szukać wiedzy aby zaspokoić swoje zainteresowania i potrzeby

          tworzyć plany dla swoich działań, nazywań je

          charakteryzować osoby z którymi chce współpracować, rozmawiać z nimi

          zastanawiać się jak podejmować nowe działania

            mówić co było i co będzie

          tworzyć coś, co będzie spełnieniem marzeń

Bazowanie na tego typu umiejętnościach to wzmacnianie siebie jako człowieka, kolegi, ucznia i osoby biorącej swoje życie w swoje ręce.

                                                                                                                                                                                                                                                               Opracowanie Jolanta M.


---------------

Terapeutyczne walory baśni

 

         Baśń jest opowieścią dla dzieci, która zabawia i budzi ciekawość, wzbogaca ich życie, pobudza wyobraźnię, oraz pomaga w porządkowaniu uczuć. Baśń ma związek
z lękami i dążeniami oraz umożliwia pełne rozeznanie własnych trudności, a zarazem poddaje sposoby rozwiązania problemów. A co najważniejsze – budzi w dziecku wiarę w siebie i w swoją przyszłość.

            Bardzo często wykorzystuje się baśń jako pomoc w profilaktyce
i terapii lęków dzieci. W życiu dziecka nie brak potencjalnych źródeł patologicznych lęków, mogą nimi być trudne, przykre wydarzenia czy sytuacje, których dziecko nie rozumie. Źródłem lęku może być rodzina, która nie zaspokaja podstawowych potrzeb dziecka: bezpieczeństwa, miłości, uznania i przynależności. Reakcje lękowe dziecka może prowokować dziecięca wyobraźnia, zainspirowana oglądanym filmem czy straszeniem przez inne osoby. Lęk jest niebezpieczny i dezorganizuje życie dziecka. Pochłania jego uwagę, nie pozwala skupić się na zadaniu, jakie ma do wykonania. Powoduje nadwrażliwość dziecka, przez co reaguje ono w sposób nieproporcjonalny do sytuacji. Według wielu psychologów, w takich stresujących stanach przychodzą nam
z pomocą baśnie. Mogą one pomóc nazwać lęk, który niejednokrotnie paraliżuje dziecko. Baśń zapewnia bezpieczne zbliżenie się do problemu, ponieważ tym, który cierpi, jest bohater baśni: to on mówi, reaguje, trudzi się, przeżywa nieprzyjemne stany. Kiedy jednak przeżycia bohatera współgrają z sytuacją dziecka, odnajduje w nim ono swojego rzecznika. Dlatego dziecko sięga chętnie, często wiele razy, po historie, które dotykają przeżywanego przez nie problemu. „Rodzice choć znudzeni monotonnym wyborem słuchacza, powinni cierpliwie czytać tę samą baśń tyle razy, ile trzeba dla wewnętrznego umocnienia dziecka”[1].

            Bohater baśni staje się przewodnikiem dziecka w rozwiązaniu konkretnego problemu. W ten sposób dziecko nie czuje się już osamotnione, przekonuje się, że podobne trudności przeżywa także ktoś inny. Utożsamia się z bohaterem i przez naśladowanie uczy się nazywać swoje lęki i radzić sobie z trudnościami. Maria Tyszkowa pisze, że „identyfikacja z  postacią głównego bohatera sprawia, że dziecko słuchając baśni, angażuje się silnie uczuciowo we wszystkie zdarzenia i perypetie, jakie on przeżywa”[2]. Warto podkreślić, że to właśnie „w postaci bohatera ulokowane zostaje własne (ja) dziecka”[3].

            W świecie baśni panuje porządek. Postacie baśniowe mają z reguły wyraziście zarysowane cechy charakteru. Są zdecydowanie dobre lub złe, wyposażone
w jednoznaczne cechy: odwagę i męstwo lub nieporadność i lękliwość itp. Losy bohaterów mają najczęściej dramatyczny przebieg, a sytuacje są doprowadzone do jednoznacznego końca: „ źli giną lub czeka ich zasłużona kara, dobrzy zwyciężają lub spotyka ich nagroda, uciemiężeni, skromni, nieśmiali zostają obdarowani bogactwem
i zaszczytami. Dzięki tej jednoznaczności  i kontrastowości są znakomitym materiałem do rzutowania na niego swoich własnych obaw, uczuć, sposobu widzenia własnej sytuacji i otaczającego świata”[4].

            Przez interpretację konkretnej baśni dziecko przekazuje nam wiedzę o sobie – analizując tekst możemy uzyskać znacznie lepsze zrozumienie jego potrzeb i uczuć.

            „Baśnie to czarodziejskie zwierciadło ukazujące różne przejawy naszego świata wewnętrznego oraz fazy rozwojowe, jakie musimy przejść, aby osiągnąć dojrzałość. Gdy zanurzymy się w znaczenia baśniowe, wydadzą nam się one najpierw spokojną tonią, w której odbija się tylko nasza twarz. Wkrótce jednak ukażą nam się w głębi wewnętrzne wiry naszego życia psychicznego. W końcu zrozumiemy, w jaki sposób osiągnąć pokój z sobą samym i ze światem zewnętrznym, pokój, który nagrodzi nasze trudy”[5]. To słowa znanego humanisty i dziecięcego psychiatry Bruno Bettelheima, który „polecał baśnie jako skuteczny środek wzmacniający kruchą psychikę dziecięcą. Uznawał je za niezbędne dla rozwoju dziecka impulsy, które docierają do ukrytych lęków i głębokich pragnień małego człowieka, a zarazem obiecują pokonanie trudności i spełnienie marzeń”[6].

            Baśnie w psychoanalitycznej koncepcji B. Bettelheima stanowią ideał literatury dziecięcej: „(…) ofiarowują dziecku takie obszary wyobraźniowe, których nie odkryłoby samo. A jeszcze ważniejszą rzeczą jest, że forma i struktura baśni poddają dziecku obrazy, z których może korzystać, kształtując własne fantazje na jawie, przez co może też nadawać lepszy kierunek swemu życiu”[7]. Te baśniowe obrazy, jak czytamy u Alicji Baluch są cudowne i pożyteczne „bo mogą uwolnić dziecko od chaosu emocji, uporządkować sprzeczne uczucia i sprawić, że malec (przygląda się im z bliska), doznaje uczucia ulgi i oczyszczenia”[8].

            Warto podkreślić, iż B. Bettelheim odkrył głębokie znaczenie i wartości baśni, odnoszące się do emocjonalnych urazów i kompleksów wczesnego dzieciństwa. Psycholog ten zwraca uwagę „na konkretne trudności związane z rozstaniem się
z matką, z zazdrością i rywalizacją w rodzeństwie, z konfliktami edypalnymi. One to, nieuświadomione we wczesnym dzieciństwie, wyzwalają się i ulatniają podczas lektury baśni magicznych”[9].

            W tym momencie warto przytoczyć motywy najpopularniejszych baśni, które pokrywają się z dziecięcymi problemami. Kopciuszek opowiada o rywalizacji między rodzeństwem i o poczuciu, że to inni są faworyzowani. Jaś i Małgosia traktuje
o odwiecznym lęku dzieci przed tym, że zabłądzą i zostaną opuszczone przez rodziców. Tomcio Paluch opisuje doświadczenia małego chłopca, który się zgubił i musi samodzielnie zmierzyć się z przerażająco wielkim światem.

            Przed dziećmi stoi wiele zadań do wykonania i wiele przeszkód, które będą musiały pokonać w procesie rozwoju: nocne lęki, wyobrażenia wampirów pod łóżkiem, chwile rozstania z rodzicami, próba sił w walce o niezależność, złość towarzysząca miłości do rodzeństwa, okrucieństwo innych dzieci. Małgorzata Taraszkiewicz słusznie zauważa, że „wszystkie ciemne i smutne strony życia to także elementy świata dziecka”[10]. Nawet najszczęśliwsze, mające poczucie bezpieczeństwa dzieci, muszą przejść przez okresy intensywnego niepokoju, lęku, gniewu i poczucia odosobnienia. Baśń – jak pisze A. Baluch – „pokazuje dziecku, że jeśli chce ono dorosnąć, dojrzeć, musi oswoić strach, znieść odrobinę cierpienia i podjąć ryzyko (spotkania ze smokiem), czyli z nieznanym”[11].

            Baśń jest historią prawdopodobną, rodzajem przykładowej (instrukcji zachowania) w danej sytuacji, może wyznaczyć drogę powrotu do równowagi. Opowieści fantastyczne zawierają swoiste przesłanie, które można sprowadzić do sugestii, że podczas czytania przebywamy pewną drogę. Ten kontekst drogi jest pokrzepiający dla dziecka – wszystko na jej końcu szczęśliwie się rozwiązuje.

            Baśnie zatem oferują porządek, rozwiązanie konfliktów i harmonijne zakończenie. Odnosi się to – jak pisze Małgorzata Taraszkiewicz – „do ogólnej, uniwersalnej filozofii zaufania do prawości świata, co stanowi niezbędne wyposażenie psychologiczne dla podtrzymania chęci do życia w ogóle, zaufania, poczucia bezpieczeństwa, a więc i … ciekawości świata”[12].

            Warto podkreślić, iż zdaniem A. Baluch nie należy wyjaśniać treści baśni. Interpretacja niszczy wywołany przez baśń urok. Wyjaśnienia dokonywane przez dorosłych, mimo że mogą być trafne, ograbiając dziecko z poczucia, że samodzielnie stawia czoła trudnej sytuacji. B. Bettelheim polecał, „aby przekazywać baśnie
w całości, tzn. bez skrótów i własnych komentarzy”[13].

            Przytoczone w tym rozdziale możliwości terapeutycznego oddziaływania baśni, wskazują na olbrzymią rolę tego gatunku literackiego w pracy z dziećmi. Baśń bowiem „to elementarz, z którego dziecko uczy się czytać we własnym umyśle, elementarz napisany w języku obrazów. Jest to jedyny język, dzięki któremu możemy rozumieć siebie i innych, zanim dojrzejemy intelektualnie”[14].

 

Opracowała: mgr Jolanta Łuc



[1] A. Baluch, Od form prostych do arcydzieła, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2008, s. 162.

[2] H. Skrobiszewska (red.), Baśń i dziecko, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1978, s. 144.

[3] Tamże, s. 144.

[4] Tamże, s. 155.

[5] B. Bettelheim, Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1985, t. 2, s. 253

[6] A. Baluch, Pogaduszki do poduszki, Wydawnictwo Edukacyjne, Kraków 1996, s. 17.

[7] B. Bettelheim, Cudowne … , t. 1. s. 45.

[8] A. Baluch, Pogaduszki …, s. 17.

[9] A. Baluch, Od form prostych…, s. 62.

[10] M. Taraszkiewicz, Książki warte czytania dzieciom, Wydawnictwo Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, Warszawa 1995, s. 63

[11] A. Baluch, Pogaduszki…, s. 18.

[12] M. Taraszkiewicz, Książki…, s. 61.

[13] A. Baluch, Pogaduszki…, s. 18.

[14] B. Bettelheim, Cudowne … , rewers okładki, t. 2.

 


-------

Metoda projektów – aktywizującą metodą pracy z dziećmi

Współczesna rzeczywistość wymaga od społeczeństwa szerszej wiedzy i wielu praktycznych umiejętności, które umożliwią lepsze funkcjonowanie w życiu.  Potrzeba postawy otwartości, umiejętności zastosowania zdobytej wiedzy w praktyce, a także umiejętności współdziałania w zespole i współodpowiedzialności.

Coraz częściej za priorytet stawia się rozbudzanie aktywności poznawczej dziecka, rozwijanie umiejętności komunikowania się, poszukiwania i zbierania informacji oraz integrowania różnych obszarów edukacyjnych. Dlatego też nauczyciele wychowania przedszkolnego poszukują różnych metod pracy, które umożliwią realizację postulatów stawianych przed edukacją przedszkolną. Metod, które aby przygotować dzieci do życia we współczesnym świecie, pomogą w rozwijaniu samodzielności, kreatywnej postawy, umiejętności samokształcenia i doskonalenia. Takich metod, w których nauczyciel będzie przewodnikiem, organizatorem i doradcą. Postulaty te spełnia metoda projektów.

   Początki tej metody znaleźć można w założeniach pedagogiki Johna Deweya, uważał on, że uczenie to nie słuchanie, mówienie – nauka książkowa, ale  ruch, praktyka, doświadczenia i praca twórcza. A więc zgodnie z ideą metody projektów dziecko uczy się poprzez nieustanne interakcje z otaczającym je środowiskiem, stając się jednocześnie przedmiotem działań edukacyjnych.

Realizacja projektów edukacyjnych wpływa na wszechstronny rozwój dziecka. Pobudza do myślenia, wyrabia umiejętność planowania i organizowania pracy, wprowadza w „świat poszukiwań i badań”, uczy samodzielności, wyciągania wniosków – przez co wzrasta ich ciekawość i motywacja do poznawania, kształtuje myślenie przyczynowo- skutkowe. Dziecko  uczy się  oceniania efektów własnej pracy, rozwija sprawności manualne. Podejmowane przez nie działania umożliwiają współdziałanie z innymi. Dzieci rozwijają swoje kompetencje społeczne, bo w projekcje nie ma rywalizacji. Wreszcie praca metodą projektów sprawia, że proces zdobywania  wiedzy przez dzieci jest procesem naturalnym i spontanicznym, a rolą nauczyciela jest organizowanie przestrzeni badawczej, tak by samodzielnie uczyły się radzić z różnymi emocjami, zdobywały wiedzę i umiejętności. Nauczyciel uważnie obserwuje poczynania dzieci oraz prowadzi dokumentację ich działań.

Istotnym i ważnym elementem pracy tą metodą jest aktywne włączenie do współpracy  rodziców i innych osób z najbliższego środowiska lokalnego.

Praca z wykorzystaniem metody projektów pozwala na realizację celów kształcenia  zawartych w podstawie programowej; poznawaniu i rozumieniu świata, jest sposobem na rozbudzanie u dzieci zainteresowań z różnych dziedzin życia, a w szczególności tych, z najbliższego otoczenia dziecka.

Oto inne dodatkowe efekty pracy metodą projektów

Dziecko:

 - poszerza słownictwo bierne i czynne

 - rozpoznaje swoje zainteresowania i pasje

 - wchodzi w relacje z dorosłymi, prezentuje siebie

 - werbalizuje myśli

 - dostrzega i rozwiązuje napotkane problemy

 - negocjuje, nawiązuje kontakty rówieśnicze

 - wypowiada się w różnych technikach plastycznych, technicznych, teatralnych

 - obdarza uwagą innych aby rozumieć co do niego mówią i czego oczekują

 Efekty te wynikają z zagadnienia i realizowanej tematyki.

 

Strukturę projektu edukacyjnego realizowanego na etapie edukacji przedszkolnej przedstawić można następująco:

Etap I – Rozpoczęcie projektu  - wybór tematu , wstępne przygotowanie projektu przez nauczyciela, ustalenie zasobu wiedzy dzieci, stworzenie wstępnej siatki tematycznej, formułowanie pytań oraz zorganizowanie przestrzeni sali przedszkolnej(stworzenie kącika, w którym dzieci będą miały dostęp do przedmiotów, rekwizytów, materiałów plastycznych i konstrukcyjnych związanych z projektem oraz literatury).

Etap II  - Realizacja projektu – zajęcia w terenie, wizyty ekspertów, działania w przedszkolu oraz dokumentowanie pracy nad projektem.

Etap III  - Zakończenie projektu – podsumowanie zdobytej wiedzy; tutaj ważne jest aby dzieci miały możliwość dokładnego omówienia swoich doświadczeń. Dobrze jest wykorzystać siatkę tematyczną sporządzoną w początkowym etapie projektu i zaznaczyć nowe obszary wiedzy. Co wiedzieliśmy na początku i co wiemy teraz?

Na koniec powinna nastąpić prezentacja (albumy, plakaty, rysunki, inscenizacje,  quiz – ewaluacja itp.)

Opracowała: Alina Kojder

Literatura:

1.     J. Havvis – „Mali badacze”

2.     M. Korsak  - „Projekty badawcze”


Zachęcanie do samodzielności

 

„Dlaczego samodzielność jest taka trudna, skoro człowiek nie potrzebuje do niej nikogo prócz samego siebie?” - Bernhard Schlink

            Większość książek na temat wychowania dzieci mówi, że jednym z ważniejszych celów rodziców jest pomóc dziecku stać się niezależnym człowiekiem, który pewnego dnia będzie zdolny do samodzielnego życia. Samodzielność to cecha, która rozwija się etapami a pierwsze jej oznaki pojawiają się już u rocznego dziecka, które stara się stawiać pierwsze kroki.

„Okres przedszkolny jest tym szczególnym czasem, kiedy dziecko chłonie wiedzę o otaczającym świecie, zadaje dużo pytań, wiele rzeczy chce robić samo, a zadaniem dorosłych - rodziców i wychowawców przedszkolnych jest rozwijanie dziecięcej samodzielności, umiejętne jej wspieranie i kierunkowanie”.[1]

Co więc zrobić, aby pomóc dziecku stać się niezależną indywidualnością? Przede wszystkim powinno się pozwolić mu na działanie wg własnego uznania, na borykanie się z własnymi problemami i samodzielnym ich rozwiązywaniu, aby nauczyło się na własnych błędach. Ważne, by zaakceptować fakt, iż dziecko to mała istota, jednak z innymi temperamentami, gustami, uczuciami, marzeniami.

Oczywiście dzieci ze względu na młody wiek oraz  brak doświadczenia są zależne od dorosłych. Jednak w wielu przypadkach budzi to określone uczucia u dzieci m. in bezradność, frustrację, złość, urazę.

Aby zachęcić dzieci do samodzielności, warto stosować się do poszczególnych wskazówek:

  1. „Pozwól dziecku dokonać wyboru.

np. Czy chciałbyś pół szklanki soku czy całą?; Za pięć minut wychodzimy z parku. Czy chcesz jeszcze raz zjechać czy pohuśtać się?; Czy masz ochotę włożyć dziś niebieskie czy brązowe spodnie?.

Te możliwości dają dziecku możliwość wyboru. Powodują, iż dzieci są świadome tego, że ich zdanie jest dla nas ważne.

  1. Okaż szacunek dla dziecięcych zmagań – nie pośpieszaj, nie wyśmiewaj.

Zamiast

Daj mi ten słoik, kochanie!

Co tak długo sznurujesz te buciki?

Okaż szacunek

Otworzenie słoika może sprawiać trudności. Czasami pomaga, gdy postukamy łyżką w wieczko. Spróbuj.

Wiązanie sznurowadeł wymaga dużej zręczności paluszków.

Kiedy dziecięce wysiłki są doceniane, zbiera ono w sobie odwagę do samodzielnego pokonania trudności.

  1. Nie zadawaj zbyt wielu pytań.

Zamiast

Co robiłeś dziś w przedszkolu? Z kim się bawiłeś? Co jadłeś?

Nie zadawaj zbyt wielu pytań

Witaj kochanie, tęskniłam za Tobą.

Dzieci będą mówiły same to, co chcą powiedzieć i o czym chcą. Zadawanie zbyt wielu pytań wywoła reakcję odwrotną.

  1. Nie śpiesz się z dawaniem odpowiedzi.

Zamiast

- Tato, skąd się bierze deszcz?

- Deszcz jest spowodowany parowaniem, nagromadzeniem wilgoci.

Nie śpiesz się z dawaniem odpowiedzi

- Tato, skąd się bierze deszcz?

- To interesujące pytanie. Jak myślisz synku? 

Kiedy dziecko zadaje pytania, należy dać mu szans, aby najpierw samo znalazło odpowiedź.

  1. Zachęcaj dziecko do korzystania z cudzych doświadczeń.

- Mamo, wszyscy moi koledzy mogą jeść lizaki?

- Zapytamy dentysty i dowiemy się, co on myśli na temat jedzenia lizaków.

Chcemy, aby dzieci wiedziały, że nie są zależne zupełnie od rodziców. Świat poza domem – sklep zoologiczny, dentysta, przedszkole – może pomóc przy rozwiązywaniu dziecięcych problemów.

  1. Nie odbieraj nadziei.

Zamiast

- Mamo, chcę zagrać główną rolę w szkolnym teatrze. Czy myślisz, że ją otrzymam?

- Dlaczego zaraz główną rolę, skoro nie masz żadnego doświadczenia? Może jest jakaś mniejsza rola?

Nie odbieraj nadziei.

- Mamo, chcę zagrać główną rolę w szkolnym teatrze. Czy myślisz, że ją otrzymam?

- A więc zamierzasz wystąpić w głównej roli. To dopiero będzie przygoda!

Zamiast przygotowywać dzieci na możliwość porażki, warto pozwolić im na własne poszukiwania i doświadczenia. Próbując zabezpieczyć dzieci przed porażką, pozbawiamy ich nadziei, dążeń, marzeń a nawet realizacji własnych planów”.[2]

      Jest faktem, że zachęcanie dzieci do samodzielności może być bardzo skomplikowane. Po pierwsze, może to być sprawa własnej wygody. Większość z nas żyje w pośpiechu. Ciągle się śpiesząc zapinamy dzieciom guziki, sznurujemy za nich buty, karmimy je, sprzątamy po nich zabawki itp. wyręczamy je prawie ze wszystkiego, pozbawiając ich samodzielności oraz niezależności.

Podsumowując, na miarę wieku i możliwości pozwalajmy dziecku na ćwiczenie nowych umiejętności. Nie ochraniajmy nadmiernie przed doświadczaniem niepowodzenia. Okazujmy szacunek dla dziecięcych zmagań. W sytuacji niepowodzenia zachęcajmy do ponawiania prób. Nie uzależniajmy dziecka od siebie, ono ma prawo do autonomii. Okazujmy cierpliwość, dziecko potrzebuje wielu prób, by opanować określoną umiejętność. Pamiętajmy, że im bardziej nasze dziecko będzie samodzielne, tym w życiu będzie mu lżej.

Opracowała mgr Anna Ożga

w oparciu o literaturę

- „Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały; Jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły”

Evelyn Faber, Adele Mazlish, 1993

- https://zdrowyprzedszkolak.pl/wychowanie/601/samodzielnosc-dziecka-przedszkolnego-jak-zachecac-do-samodzielnosci.html


[1] https://zdrowyprzedszkolak.pl/wychowanie/601/samodzielnosc-dziecka-przedszkolnego-jak-zachecac-do-samodzielnosci.html

[2] Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały; Jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły” ; Evelyn Faber, Adele Mazlish; Wyd. Media Rodzina of Poznań, Inc”; str. 153.

 




Przyjazna terapia behawioralna

- pozytywne podsumowanie i pochwały

 

 

         Umysł ludzki znacznie bardziej nastawiony jest na wychwytanie negatywów niż pozytywów – chętniej ganimy niż chwalimy. Brak równowagi pomiędzy negatywnymi a pozytywnymi doświadczeniami powoduje w relacji rodzica i dziecka stan ciągłego napięcia. Uwaga rodziców i dzieci w pierwszej kolejności jest kierowana na złe doświadczenia, a te pozytywne, mimo iż mają miejsce, stają się coraz mniej wyraźne. Skupianie sie na negatywach doprowadza w konsekwencji do pogorszenia samooceny dziecka i jego wiary we własne możliwości, a także do spadku motywacji do pozytywnego działania.

         Jedną z podstawowych technik terapeutycznych jest nauczenie się zwracania uwagi, dostrzegania pozytywnych wydarzeń (zachowań dziecka). Technika ta uczy dorosłych świadomego kierowania swojej uwagi nawet na najmniejsze pozytywne zachowanie dziecka.

 

- Co moja trzyletnia córka zrobiła dzisiaj dobrze?

1. Zjadła całe śniadanie bez zabawy przy stole.

2. Ułożyła swoje lalki na wyznaczonej półce.

3.Odniosła talerz do kuczni po spożyciu posiłku.

4. Używała czarodziejskich słów( proszę, przepraszam,...)

 

         Dostrzeganie pozytywów jest pierwszym krokiem do pozytywnego podsumowania, czyli podzielenia się z dzieckiem informacjami o tym, które z jego zachowań nam sie podobały.

 

-       „Dostrzeganie pozytywnych zachowań jest dla nas trudne. Jeśli nie będziemy robić tego świadomie, dostrzeżemy tylko to, co poszło źle.

-       Dzieci potrzebują pozytywnych informacji zwrotnych codziennie – jest to konieczne dla ich prawidłowego rozwoju.

-       Pamiętaj, że normalne zachowanie też jest pozytywne – docenianie tylko za rzeczy wyjątkowe pogarsza tylko naszą samoocenę, bo Nobla można dostać tylko raz w życiu!

-       Zauważenie pozytywów jest jedną z pierwszych i koniecznych metod pracy z trudnymi dziećmi, szczególnie z tymi przejawiającymi zachowania opozycyjne.

-       Jest też metoda najprostszą – wymaga jedynie pracy dorosłego, nie wymaga natomiast współpracy dziecka (szczególnie, jeśli jest zbuntowane, dyskutujące, negatywnie nastawione do dorosłego).

-       Dosyć szybko po jej zastosowaniu dochodzi do poprawy samopoczucia oraz atmosfery w domu i w szkole.

-       Trudności: niektórzy uznają, że nie jest to wcale metoda łatwa, gdyż wymaga od dorosłego wiele energii, uwagi oraz zmiany sposobu myślenia i funkcjonowania.

-       Powinna być stosowana systematycznie. Jednorazowe zastosowanie rzadko daje poprawę”[1].

 

         Pochwały są jedną z podstawowych technik behawioralnych – to królowa wszystkich nagród. Chwalenie jest metodą terapeutyczną, ponieważ  wzmacnia konkretne zachowania.

To ona daje podwaliny  pod stabilne poczucie własnej wartości. Niby zwyczajne „świetnie się spisałeś” albo „jestem z ciebie dumna” buduje u malucha wiarę w swoje możliwości i dopinguje do dalszych starań.

 

         „W przypadku wielu dzieci pożądane zachowania doskonale wzmacniają pochwały społeczne: uśmiech, przytulenie, pocałunki, kontakt wzrokowy oraz okazanie uwagi. Warto pamiętać, że są miłe i łatwe do dawania”[2].

 

         Chwalenie jest techniką, która powinna być stosowana często: codziennie lub nawet kilka razy dziennie. Dla większości z nas chwalenie jest trudne – nie pamiętamy o tym – dlatego warto stosować techniki, wyrobią w nas nawyki i pozwolą na częstsze stosowanie tej metody.

 

 

 

Opracowała mgr Jolanta Łuc

w oparciu o książkę pt. „Sposób na trudne dziecko”

A. Kołakowski, A. Pisula



[1] A. Kołakowski, A. Pisula, Sposób na trudne dziecko, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, Sopot 2014,
s. 110-111.

[2] Tamże, s. 114.




PRACA Z DZIECKIEM O ZABURZONEJ LATERALIZACJI

Zadania:
- Kształtowanie odporności emocjonalnej
- Wyzwalanie potencjalnych możliwości
- Pozytywne wzmacnianie
- Zwiększenie motywacji do pracy

Zasady:
- Czas dostosowany do tempa pracy dziecka
- Wykorzystanie zainteresowań dziecka
 
Cele:
- Usprawnianie małej motoryki
- Rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchoweji orientacji przestrzennej
- Wykształcenia prawidłowego uchwytu ołówka
- Wyrabianie nawyków ruchowych związanych z zachowaniem prawidłowego kierunku podczas rysowania szlaczków
- Kontrolowanie i regulowanie napięcia mięśni podczas ćwiczeń grafomotorycznych

I etap pracy
1. Podnoszenie sprawności obu rąk(w tym ćwiczenia oburącz):
- Kreślenie w powietrzu rękoma dużych kształtów kolistych
- Zamalowywanie dużych powierzchni
- Symetryczne "bazgranie" wg kinezjologii Dennisona)
2. Usprawnianie ruchów palców:
- Wyścigi pionkami
- Zabawy typu  "Deczczyk", "Kroczy żuczek", zabawa zegarowa wg Kepharta
- Ugniatanie kul (z plasteliny, masy solnej, gazet itp.)
- Malowanie palcem prostych wzorów na powierzchni poktytej farbą, np. klejową
- Zbieranie prostych elementów
- Lepienie

II etap pracy
   Stopniowe usprawnianie ręki dominującej
- Kreślenie wzorów w formie łańcuszka ze zwróceniem uwagi na zachowanie właściwego kierunku( wskazana przy tym szerokość linii- 3cm)
- Obrysowywanie szablonów figur geometrycznych (najpierw ołówkiem, potem kredką)
- Zapełnianie obrysowanych szablonów
- Rysowanie lini pionowych i poziomych
- Rysowanie krzyża
- rysowanie po śladzie (najpierw dziecko wodzi palcem po śladzie, później flamastrem, kredką, ołówkiem (np. wzory wg Hany Tymichowej, metoda Dobrego Startu M. Bogdanowicz)

III etap pracy
   Doskonalenie sprawnośći ręki dominującej
- Liczenie kratek(wypełnianie powierzchni kratek kolorową ktedką, następnie obtysowywanie figur geometrycznych wg szablonu na kratkowanym papierze)
- Rysowanie szlaczków w kratkach: kreski poziome i pionowe
- Odtwarzanie znaków kulistych, kreślenie znaków pętelkowych i literopodobnych
 


                                                                                          Opracowała: Alina Kojder

Klub dobrej książki

,,Dzieci potrzebują korzeni i skrzydeł ,,   Sigrid Tschope-Scheffler

,,Kiedy dzieci są małe daj im korzenie, a kiedy są duże, daj im skrzydła,,

                                                  

Ta chińska mądrość proponuje nam receptę na wychowanie dzieci obejmujące harmonię w zadaniach rodzicielskich. Konfrontują one przywiązanie i autonomię dzieci. Procesy rozwojowe dzieci w istotny sposób wpływają bowiem na samowychowanie rodziców, budzą różnorodne refleksje i budują osobowość rodziców.

 

1.Korzenie dzieci jak ich rodziców to głównie poczucie bezpieczeństwa, miłość, zaufanie, własne obserwacje i doświadczenia oraz sposób poznawania świata.

Te wewnętrzne obrazy to pierwsze wskazówki jakie udzielamy dzieciom w procesie wychowawczym. Tak wiec samopoznanie rodziców i ich refleksja nad sobą powinny być płaszczyzną do wychowania własnego dziecka.

Samorealizacja i szczęście człowieka to potrzeby nie tylko dorosłych ale także dzieci, które posiadają potrzeby realizowania kreatywnych  zdolności, abstrakcyjnego myślenia, rozwoju sumienia, duchowości, integracji, współdziałania, powołania w obrębie własnej tożsamości.

Destrukcja, przemoc, zniszczenie ( wg Masłowa), to gwałtowne reakcje każdego człowieka na frustracje głębokich potrzeb życiowych emocji i zdolności. Tłamszenie pierwotnego rdzenia istoty ludzkiej to właśnie przyczyna odchyleń i chorób osobowości. Zaspokajanie potrzeb na poszczególnych etapach rozwoju pozwala na hierarchiczne ukształtowanie zdrowego charakteru na rożnych płaszczyznach i uniezależnianie się od dorosłych. Wola samorozwoju sprawia, ze podążamy za prawdziwą istotą swojej osobowości.

 

,,Korzenie,, człowieka to:

1. Fizjologia; pożywienie, sen, ruch, wydalanie, ciepło, higiena.

2. Bezpieczeństwo i bliskość; respekt, uznanie, ochrona, stabilność.

3.Tożsamość; autonomia, orientacja zmysłów/ kompetencje, spełnienie, ciekawość, nauka, praca, zabawa/.

4. Sprawiedliwość, żywotność, prawda, uroda - to najgłębszy rdzeń istoty człowieka.

Zaniedbanie potrzeb codziennych prowadzi do zaniku potrzeb wyższych. Potrzebne jest wiec oddziaływanie biegunowe, aby procesy życiowe przebiegały zdrowo, naprzemiennie się uzupełniały i wymieniały.

Sprzecznie uporządkowane emocje- motywacje to podstawa w funkcjonowaniu organizmu człowieka , gdyż one stanowią mechanizm który świadczy o jakości życia ludzkiego: miłość - nienawiść ,  smutek - radość , przywiązanie- autonomia, bliskość - ograniczenie, działanie - wyciszenie i spoczynek, to właśnie prąd energii który pomaga i umożliwia rozwój i dorastanie.

Sprzeczne siły w ludzkiej egzystencji stanowią wiec normę, a proces wychowawczy powinien umożliwić naukę takiego sposobu funkcjonowania, aby pogodzić tego typu uczucia i nauczyć się funkcjonować w ich obrębie .

Bodźce ludzkiej egzystencji to napięcie pomiędzy tym co wewnątrz i zewnątrz czyli ja-ty, tym co własne i obce, bliskością i dystansem, przywiązaniem i autonomią .

 

 Obejmują one:

1.Rozwój własnej tożsamości czyli dążenie do odnajdywania sensu życia, potwierdzanie go i rozgraniczenie w kontaktach z innymi ludźmi.

2.Poświęcanie się życiu czyli otwarcie się na życie, szukanie komunikacji, interakcji.

3. Ciągłość i stabilność, przeobrażenia i zmiany. To potrzeba posiadania gdzieś domu, gotowość na zmiany w tym miejscu jak i potrzeba rezygnacji z tego co stare na rzecz innego, nowego i nieznanego.

 

Ten system  pozwala nam na utrzymanie równowagi miedzy sprzecznościami naszego życia. Taka równowaga psychiczna pojawia się wtedy, gdy już w dzieciństwie nauczymy się radzić sobie z przeciwnymi uczuciami, kryzysami,

zmianami, wewnętrznymi i zewnętrznymi granicami. W takim świecie czujemy się bezpiecznie gdyż zawsze potrafimy odnaleźć siebie, uporządkować swój świat, nadać rytm dla każdego dnia, wyciszyć się , uporządkować myśli, zebrać siły, czyli doświadczyć stabilności i ciągłości swojego życia.

 

Dom, ojczyzna, rodzina, przyjaciele, to korzenie naszej egzystencji. Takie korzenie można zabrać wszędzie ze sobą, bo wyryte są w duszy, w umyśle w ciele jako naprzemienne doświadczenie własnej siły i tożsamości.

Refleksje, rozważania, dyskusje, ocenianie, kontrola uczuć, udecydowanie, pytania, to cykle kryzysów które każdego dnia w kontakcie z innymi ludźmi kształtują ludzką osobowość i pozwalają zachować równowagę wewnętrzną.

Wspierają swobodę i odpowiedzialność, wspólnotę i indywidualność. Gniazdo nie jest zbyt ciasne, skrzydła dają odpowiedzialną swobodę i prowadzą do akceptacji drugiego człowieka i dopasowania się do przeciwieństwa. Kształtują charakter.

 

2. Przeszkody w rozwoju - strach.

Strach to główna przyczyna dla której człowiek nie realizuje zadań życiowych pozwalających na zachowanie równowagi. Wywołuje wycofywanie się z realizacji zamierzeń, powoduje usprawiedliwianie się, bagatelizowane swych uczuć, prowadzi do odcięcia uczuć takich jak radość życia. Przyznanie się do strachu to rozpoznanie swoich potrzeb i stawienie mu czoła. Odwaga, zaufanie, miłość, nadzieja, to czynniki pozwalające go przezwyciężać, wykonać krok do przodu.

Samotność to strach przed odrzuceniem większy niż potrzeba akceptacji. Wywołuje dystans, racjonalizm, wysublimowane aby wyciszyć potrzebę bliskości. Zapewnia jednostce bezpieczeństwo i tworzy określona strukturę osobowości. Dziecko przebywając w obrębie ludzi o takim typie nie może rozwinąć u siebie dwubiegunowości.

 

Struktury osobowości;

1. Dystans i autonomia. Taka osobowość daje wrażenie osoby zdystansowanej, chłodnej, prowadzącej intensywne własne życie. Próbuje  ona zachować samodzielność i niezależność, dąży do samodzielnego podejmowania decyzji. Odczuwa jednocześnie potrzebę bliskości i lęk, który nie pozwala na poczucie bezpieczeństwa.

2. Bliskość i poczucie bezpieczeństwa. W zachowaniu takich ludzi obserwujemy serdeczność, otwarcie na ludzi i świat, poczucie przynależności, gotowość do pomocy, poświęcanie się . U takich ludzi strach przed samodzielnością z własnymi granicami jest bardzo duży i kojarzy się z izolacją i brakiem poczucia bezpieczeństwa, a to uniemożliwia stawianie własnych warunków i wymagań. Osoby takie unikają nieznanych sytuacji. Gdy szukają bliskości wspierają własną autonomię, wyznaczają własne granice i poszerzają umiejętności rozwiązywania konfliktów.

3.Porzadek i ochrona. Osoby realizujące takie priorytety mają rzeczowy stosunek do rożnych sytuacji. Lubią realizować swoje plany, stawiają trwałość i przejrzystość nad zmianami i spontanicznością. Strach przed zmianami spostrzegany jest jak utrata gruntu pod nogami. Uporządkowany system wartości daje poczucie bezpieczeństwa i uspokaja. Dla rozwoju potrzebne jest uczestniczenie w przeobrażaniu i włączanie zmian do swojego życia.

4.Przeobrażanie i zmiany. Tacy ludzie ciągle gdzieś pędzą, są niespokojni, otwarci na nowe bodźce i kontakty. Na niezależnej płaszczyźnie starają się zachować swoją przestrzeń życiową. Często wpadają w zachwyt i są osobami porywczymi. Ważne zadanie rozwojowe polega wiec na osiąganiu ciągłości i stałości struktury funkcjonowania.

W wychowaniu dzieci ważne jest wiec, aby poprzez swoje lęki nie włączać dzieci w jakiś sposób własnego funkcjonowania, a umożliwić im rozwój własnej osobowości. Dwubiegunowość wymaga od dzieci sprzeciwiania się dorosłym poprzez np. agresywne zachowanie, czy rożne formy pasywnego oporu. Opanowanie takich kryzysów zależy od tego na ile rodzice gotowi są na zmianę samych siebie i swoich leków oraz otwartości na różnorodność i równowagę.

 

Osobliwa oryginalność każdego dziecka to jego zrównoważona osobowość .

Kim jestem? ...Sobą!, ta zawsze ja. Każdego dnia inny, bo w każdej chwili odkrywam, próbuję, zmieniam siebie bo uczę się różnorodności jakie przynosi mi świat.

 

 

 

 

 

 

 

 

Klub dobrej książki

,,Dzieci potrzebują korzeni i skrzydeł ,,   Sigrid Tschope-Scheffler

                   ,,Kiedy dzieci są małe daj im korzenie, a kiedy są duże, daj im skrzydła,,

I. KONCEPCJE WYCHOWANIA

To, jak wychowujemy swoje dziecko zależy od tego jacy sami jesteśmy i jak chcielibyśmy ukształtować własne dziecko, kim powinno zostać w przyszłości. Mamy przecież najlepsze chęci, władzę rodzicielską, i wszystko wiemy. Lecz tak naprawdę to nic nie wiemy, bo nie ma bowiem szkicu idealnego wzoru człowieka a każdy jest zbiorem niepowtarzalnych sprzeczności.

Wychowanie to interakcje z ludźmi które stanowią korektor naszych wyobrażeń o postawach prezentowanych w danej sytuacji. Tylko w kontaktach osobistych odczuwamy czy wola i umiejętności dziecka są zgodne z naszymi wyobrażeniami, i czy jego samorealizacja prowadzi je do dorastania na ,,prawdziwego człowieka,,.

 

- Dobro dziecka, to według rodziców wiara, że wiedzą najlepiej czego dziecko potrzebuje. Taka postawa blokuje samodzielne myślenie, odczuwanie i działanie dziecka. Bycie innym przeradza się tu w bycie kimś gorszym. Potrzeba autonomii w przyszłości może objawić się agresją, czy zaburzeniami somatycznymi w dorosłym życiu. Człowiek staje się ,,chorągiewką na wietrze,, bo nie nauczył się rozpoznawać i czuć co jest dobre dla niego samego.

 

- Bezradność wychowania to postawa rodziców, która nie jest w stanie oddzielić w wychowaniu tego co jest dobre, od tego co złe w postępowaniu jednostki.

- Kary mają tylko wtedy sens, gdy są logiczną konsekwencją danego postępowania. Wrodzone cechy dziecka czasem biorą górę nad wychowaniem i staraniami  dorosłych.

- Wszechwładza w wychowaniu, to opcja w której wychowanie może w pełni ukształtować człowieka jakiego sobie życzymy.

- Wspólne podróżowanie, to poglądy oparte na wzajemnym uczeniu się życia od siebie. To proces trwający całe życie w którym mali i dorośli starają się osiągać dwubiegunowość każdego dnia, doświadczają kryzysów, poszukują, zmieniają się starając się osiągnąć równowagę. Rezultatem tego typu komunikacji i interakcji jest osiąganie dostępu do rzeczywistości w której spojrzenie dziecka i dorosłego posiada wspólne podłoże i płaszczyznę porozumienia.

- Wspólne dorastanie to udzielanie dziecku przestrzeni życiowej, możliwości doświadczania indywidualnych doświadczeń, czasu do poszukiwań.

-,,Dziecko już jest człowiekiem,, to stwierdzenie które zauważa wyjątkowość dziecka, indywidualność. Nie podlega żadnym mechanizmom( metodom) , bo jest jedyne i niepowtarzalne.

- Wspólne dziedziny życia, to nic innego jak bycie związanym w rożnych sytuacjach życiowych. To tworzenie sytuacji życiowych wraz z dzieckiem a nie dla niego. Sytuacje te to: wspólna praca, śmiech, zabawa, przeżywanie smutku, złości , strachu. Tylko w takich sytuacjach będących przejawami życia ludzkiego kierunek własnego myślenia czy działania ma odzwierciedlenie w drugim człowieku. Pojawia się reakcja zdziwienia, nienawiści, miłości, smutku, radości. Prawidłowy przebieg interakcji gwarantuje wzajemny szacunek.

-Nauka w sytuacjach dnia codziennego to ,,Tu i Teraz’’.

 

Procesy społeczne zachodzą w sposób niekontrolowany jak i zamierzony.

Życie polega na dialogu i zachodzi w określonych warunkach. Nie polega na pokazie, tylko na realnych sytuacjach, naturalnych i niezaplanowanych wydarzeniach. Dziecko odróżnia siebie od innych i tworzy własną tożsamość. Pojawia się szacunek do samego siebie i rodzi się umiejętność oddawania szacunku innym, jest to własna ścieżka życiowa każdego z nas. Interwencje w ten rozwój i ciągle ukierunkowanie przez dorosłych według ich potrzeb skutkują destrukcją procesu rozwoju.

 

- MIŁOŚĆ I SZACUNEK

Dialog z dziećmi pozwala na poznanie ich myśli, potrzeb, planów, uczuć. Ważna jest miłość i zrozumienie drugiej osoby a nie to, co ja uważam że jest dla ciebie dobre. Liczenie się z kimś, gotowość na zmiany każdego dnia, zgoda na toczenie się spraw swoim rytmem, zwalnianie uścisku to właśnie dwubiegunowość i zapewnienie równowagi  w rozwoju. Odsunięcie na drugi plan swoich pragnień i skłonności na korzyść szacunku dla dziecka to najtrudniejsze zadania w procesie wychowania. Dzieci same domagają się poszerzania zbyt ciasnych granic a strach i troska rodziców uniemożliwiają  mu stawanie się kimś samodzielnym. Potrzebna jest tu refleksja nad własnymi egoistycznymi uczuciami, aby miłość miała szacunek dla inności i odmienności. Te pierwsze doświadczenia dzieci to wzorce postępowania w przyszłym, dorosłym życiu.

 

1. AUTONOMIA.

Autonomia to potrzeba niezależności. Pojawia się wtedy, gdy dziecko czuje się na tyle bezpiecznie  aby skierować swoją uwagę na inny otaczający go świat. Jego zachowanie dominuje ciekawość i potrzeba aby samodzielnie próbować, doświadczać. ,,Ja sam,, to reakcja na wkraczanie innych do świata indywidualnie odgrywanego. Jest to okazja do ćwiczenia cierpliwości, wytrwałości, opanowania, wpływania na innych, ukierunkowana energii, realizacji celów. Samosterowanie uczy radzić sobie z frustracją, złością, innymi ludźmi, przyrodą, przedmiotami, niepowodzeniem. To  uniezależnianie się, wypróbowanie własnych możliwości. Zajmuje to dziecku dużo czasu, jednak jest to jego wewnętrzny czas i osobista specyficzna potrzeba. Panowanie nad przedmiotami pozwala na rozwiniecie wiary we własne siły i buduje zaufanie do samego siebie, uczy tolerancji na frustracje. Brak takich możliwości skutkuje agresją, odrzuceniem wszelkiego wysiłku, nietolerancją na niepowodzenia i frustracje. Wynikiem takiego wychowania jest głęboko zakorzeniona złość, z faktu, ,,że nie mogę robić zawsze tego na co tylko mam ochotę,, do czego było się przyzwyczajonym w domu rodzinnym.

 

2. DOŚWIADCZANIE GRANIC.

Funkcjonowanie w świecie własnej autonomii prowadzi do napięć, reguł, nakazów, ustępstw, odmowy. Ustanawiane są granice które konfrontują złość, agresję dzieci i dorosłych. Ten sprzeciw pozwala wejść dzieciom w następną fazę rozwoju. Takie podejście pozwala spostrzegać te zachowania jako pozytywne i wspierające energię zmiany i rozwoju. Gwałtowny smutek, złość, wściekłość, ból i agresja sygnalizują, że są nieodłącznymi elementami ludzkiej egzystencji. Są tak samo ważne jak doświadczenia, pertraktacje, kompromisy, szacunek dla innych i respektowanie ich praw. Podczas takich sytuacji dzieci ćwiczą respektowanie granic własnych i innych osób.  Gdy rodzice odpowiadają

,,nie,, rozwijają odporność emocjonalną swoich pociech, uczą się rozgraniczyć potrzeby własne od innych. Jeżeli dajemy dzieciom bezgraniczną swobodę

nie pozwalamy na orientację w realnym świecie. Emocjonalne bezpieczeństwo, przywiązanie, bliskość, to warunek poszerzania przestrzeni. To warunek wykrystalizowania własnego pełnego obrazu świata, sukcesów w jego penetrowaniu.

 

3. WARUNKI AUTONOMII.

Postawy dorosłych które zaburzają rozwój autonomii i poczucia granic, to nadopiekuńczość, zaniedbania, zależności, które prowadzą do pojawiania się lęków i braku motywacji do działania. ,,Nie uda mi się, nie chce mi się ,,to rozwijający się typ socjalizacji, który utrudnia życie ze sobą i całym światem. Destrukcja, agresja w dorosłym życiu  to właśnie efekt wychowawczy ujawniający się po latach To wynik dziecięcych doświadczeń i przeżyć.

 

II. Branie i dawanie.

 

Równowaga między braniem i dawaniem to synonim stwierdzeń; kochać –być kochanym , jeść - karmić kogoś. To najgłębsze problemy ludzkiej egzystencji. Społeczeństwo woli brać niż dawać, stawia własne dobro nad dobrem innych.

Dobro i zło, dorastanie do dawania, czy tylko dziecięce oczekiwanie i branie?, jakim członkiem społeczeństwa ma zostać nasze dziecko? Czy ciągłe innych lekceważenie, branie tak wiele jak tylko można, sprawi, że w jego życiu zagości szczęście?. Czy dawanie daje więcej szczęścia niż branie? To pytania, które zadają sobie kolejne pokolenia.

Dawanie i branie to cechy rodziców i dzieci związane z potrzebą wczesnej pielęgnacji i z zaspokajaniem podstawowych potrzeb niemowlęcia. Przyzwyczajenie rodziców do dawania i bycia jednością z dzieckiem jest trwałe i symbiotyczne. Jednakże miłość w rodzinie-w grupie, to wszechstronne branie jak i dawanie. Słowo,, my’’ to odpowiedzialność za wszystkich.  My, to solidarność, która cechuje osoby dojrzałe do miłości. Branie i dawanie, to dwubiegunowość. Branie i otrzymywanie  daje nasycenie, co kształtuje postawę dawania gdyż już jesteśmy nasycenie i gotowi do dzielenia się. Jest to postawa otwarcia się na innych, która istnie w każdym okresie i fazie naszego życia. Szacunek dla innych, prawa i obowiązki, to elementy nieodłączne, fundamentalne w rozwoju osób, rodzin, społeczeństw. Powolne wprowadzanie w świat zasad, reguł o charakterze dbania o coś , pielęgnowania umożliwia przywiązanie i autonomię w rodzinie, grupie, w narodzie. Buduje korzenie, dodaje dorosłości skrzydeł i poczucie gniazda - miejsca swojego na tej ziemi.

 

                                                                                                       Opracowanie J. Mazur


Rozwijanie   umiejętności   matematycznych   przedszkolaków.

              ,,Myślę więc jestem’’

 

I. Zasady uczące prawidłowego myślenia. 

1.Myslenie analityczne, twórcze i praktyczne. 

2.Nauczanie z wykorzystaniem strategii opartej na faktach, opartej na myśleniu .

3.Nauka zadawania pytań. 

4.Rozwijanie zdolności

-analitycznych /porównywanie, analiza, ocena, wyjaśnianie/

-zdolności twórczych/wymyślanie, wyobrażanie sobie, formułowanie założeń

-zdolności praktycznych/wykorzystanie i wprowadzanie w życie pomysłów/.

5.Stosowanie modelu uczenia opartego na 4 stopniowej skali

-zaznajomienie z problemem

- rozwiązanie problemu na forum całej grupy

- rozwiązanie problemu na forum małego zespołu

- rozwiązanie indywidualne. 

6. Rozumienie oparte na wybiórczym; kodowaniu, kombinacji, porównywaniu.

7. Poznawanie zasad i zasadzek poprawnego rozumowania. 

8. Pokonywanie cech osobowościowych społeczno-emocjonalnych uniemożliwiających osiąganie sukcesu w praktycznym działaniu.

II. Rozwijanie procesów myślowych, poznawczych.

1. Spostrzeganie zależności w zakresie wielkości, masy, liczby, położenia w przestrzeni w odniesieniu do siebie i innych elementów. 

2. Klasyfikowanie.

3. Porządkowanie.

4. Przeliczanie /dodawanie, odejmowanie, ustalanie wyniku, przemienność, dopełnianie, nazywanie stosunków ilościowych i jakościowych, porównywanie par. 

5.Tworzenie układów zależnych wzajemnie od siebie, nazywanie, przekształcanie/ zbiory i podzbiory/. 

6. Stosowanie zasad i reguł, tworzenie ich w reprezentacji motorycznej –ikonicznej -.symbolicznej.- schematycznej / zabawki, rysunki, symbole przedmiotów, schematy obrazków, korelacje z przedmiotami/ .

7. Rozumienie i stosowanie symboli/ figur geometrycznych/. 

8. Odwzorowanie zależności / układanie, rysowanie/.

9. Tworzenie własnych projektów/ działanie motoryczne, wyjaśnianie, nazywanie, wyciąganie wniosków/. 

10. Ćwiczenie pamięci i koncentracji uwagi/ zapamiętywanie celowe wzrokowe, słuchowe, instrumentalne/.

11. Strategie zapamiętywania.

12. Gry, układanki, historyjki obrazkowe, rebusy, loteryjki, domino, zagadki. 

13. Prezentacje; nazywanie, rysowanie, rozwiązywanie problemów indywidualnie i w zespole.

14. Rozwijanie umiejętności poznawczych poprzez;

  1. rozpoznanie i zdefiniowanie problemu

  2. wybór procesu/źródła informacji, wiarygodności informacji/

  3. prezentacja informacji/ sformułowanie problemu i interioryzacja /dla siebie – dla innych/

  4. zebranie informacji wg katalogu rzeczowego (tematy) lub innego np. werbalnego lub wizualnego

  5. sformułowanie strategii/ ustalenie procesów  do prezentacji w kolejności  /zastanówmy się nad ostatecznym kształtem, znajdź czas na przemyślenia, postępuj według planu/

  6. oszacowanie dostępnych zasobów/ czas, podział etapów zadania, aby ze wszystkim zdążyć

  7. sprawdzenie/ analiza czy wykorzystano swoje umiejętności / skuteczne monitorowanie procesów/

  8. ocena rozwiązań /sprzężenie zwrotne –zmiana/.

 

15. Rozwijanie umiejętności myślenia poprzez;

- ćwiczenia w zadawaniu dobrych pytań i udzielaniu dobrych odpowiedzi

- odrzucanie pytań/przeformułowanie pytań w odpowiedzi –odwrócenie/

- przyznawanie się do niewiedzy lub podanie informacji np.. to dobre pytanie, lub też odpowiedzi na pytanie

- zachęcanie do szukania odpowiedzi u autorytetów/ samodzielne szukanie rozwija samokształcenie/

- rozważenie różnych wyjaśnień /zachęcanie dzieci do decydowania, co będzie poprawne

- szukanie wyjaśnień wraz ze sposobami oceny i sprawdzenie tych ocen/eksperymenty, które pozwolą sprawdzić rozwiązanie

Stawianie i sprawdzanie hipotez jest najbardziej korzystne dla dzieci – nauka stawiania dobrych pytań.

16. Rozwijanie zdolności analitycznych poprzez;

- odpowiadanie na pytanie ,,dlaczego’’

- porównywanie wydarzeń, podobieństw, różnic

- analiza, ocena, krytyka

- wyjaśnianie;  dlaczego

- wyjaśnianie przyczyn. 

17. Rozwijanie zdolności twórczych poprzez tworzenie, myślenie, wyobrażanie sobie, projektowanie, pokazywanie jak, formułowanie przypuszczeń, mówienie, zastanawianie się ,,co będzie jeśli’’. 

18. Rozwijanie zdolności praktycznych poprzez ;

- pokazywanie jak można cos wykorzystać

- zastosowanie

- wprowadzanie w życie

- wykorzystanie

- zademonstrowanie. 

19. Rozwijanie umiejętności wykazywanie się wiedzą szkolną;

- kto powiedział, opisz

- podsumuj, powtórz jeszcze raz

- kiedy, co, jak 

20. Ćwiczenie pamięci w zrównoważonym typie nauczania;

- równomierne rozwijanie zdolności/ nowe zadanie/

- wprowadzanie w życie tego, czego się nauczyliśmy

21. Rozwiązywanie problemów wg schematów;

- rozpoznawanie

- rozwiązywanie w jednej grupie

- rozwiązywanie poprzez różne grupy

- indywidualne rozwiązywanie problemów

22. Rozwiązywanie problemów praktycznych i życiowych.

23. Określanie przez dzieci  czego się nauczyły, porównywanie z wcześniej zdobytymi doświadczeniami, prognozowanie/ opisywanie problemu, to analiza własnego myślenia w zespole potem indywidualnie/.

24. Zastosowanie nazywanych procesów do omówionych i nowych zadań

/ opisywanie i nazywanie strategii to ćwiczenie procesów mentalnych, danie środków wyrazu działaniom/, formułowanie nowych zadań.

25. Ćwiczenie umiejętności prowadzenia dialogu z grupą- partnerem – sobą.

26.Ćwiczenie rozumienia / procesów przetwarzania informacji/

- wybiórcze kodowanie/ oddzielanie informacji istotnych od zbędnych

- wybiórcza kombinacja / łączenie informacji pozornie oddzielonych w jedną całość

- wybiórcze porównywanie / łączenie  świeżo uzyskanych informacji ze zdobytymi w przeszłości / analogia- podobieństwo pod pewnymi względami np. różne znaczenie tych samych słów . 

27. Ćwiczenie zasad nauczania myślenia

1. Rozpoznawanie zaistnienia zadania-identyfikacja rzeczywista lub twórcza

 ( wymyślona) w zakresie skali, zakresu, znaczenia. Przygotowanie do samodzielnego wykrywania i wyznaczania zadań wartych rozwiązania.

2. Ustalenie, na czym polega samo zadanie – stawianie pytań konkretnych, które jasno przedstawiają istotę problemu . 

3. Dobre definiowanie struktury; otwarcie i jednoznacznie wyznaczanie ciągu posunięć prowadzących do rozwiązania. Rozpoznawanie zadań o złej strukturze i rozwiązywanie ich. Krytyczne myślenie.

4. Odnajdywanie potrzebnych informacji, umiejętne szukanie ich. 

5. Spostrzeganie kontekstów oraz intrakcji; w jakie wchodzą….to zależy od…

6. Poszukiwanie wielu rozwiązań,

- kryteria pozwalające wybrać najlepsze rozwiązania

- odpowiedzi prawidłowe i najlepsze

- dedukcja i indukcja

- przewidywanie konsekwencji zdarzeń.

7. Wiedza formalna i nieformalna /zdobywana przy okazji/

- typy cenionych zachowań

- typy zachowań priorytetów

- wiedza nieformalna, jako umiejętność uczenia się i zdobywania wiedzy w ogóle. 

8.Spostrzeganie konsekwencji rozwiązywanych zadań, jako następstw podejmowanych decyzji. 

9. Grupowe rozwiązywanie zadań, udział w procesie grupowego dokonywania wyboru. Radzenie sobie z naciskami grupy. Wykazywanie się takim samym rozmachem jak przy decyzjach indywidualnych. 

10. Rozwiązywanie zadań zawiłych, złożonych – problemy życiowe

- rozwiązanie problemu – krytyczne myślenie

-przekonanie innych o jego słuszności

- wliczenie porażek do procesu rozwiązywania problemu

- umiejętność pokonywania przeszkód

- unikanie zasadzek typu;

`osoba nie jest fachowcem,

`instruowanie jak dokładnie należy wprowadzać wżycie dane rozwiązanie,

`świadomość celu do którego się zmierza,

` decyzja o nauczaniu holistycznym lub przedmiotowym,

` łączenie wielu możliwości a nie opieranie się na jednej- tworzenie spójnego systemu,

` spostrzeganie procesu dochodzenia do odpowiedzi a nie tylko skupianie się na samym rozwiązaniu,

`myślenie jako proces społeczno- emocjonalny powstający w trakcie dyskusji/ po tym następuje uwewnętrznienie/-wspólny efekt myśli zbiorowej - kompromisy

`znaczna część jednostkowej zdolności myślowej ma miejsce poza jednostką – dyskusje to konieczność

`należy zagłębiać się w kolejnych warstwach problemów –/zasady uczenia się/ do osiągnięcia głębi – wnikliwe patrzenie na problem

`zapewnienie środków do samodzielnego myślenia i nauki, jest jedyna drogą prowadzącą do nauki myślenia

`uczenie się nawzajem jest prostą drogą do samodzielnego uczenia się.

28. Cechy osobiste, jako klucz do osiągania sukcesu;

-motywacja

-kontrola nad spontanicznym działaniem

-wytrwałość, upór

-wykorzystanie odpowiednich zdolności gwarantujących sukces

-przekładanie myśli na działanie

-zainteresowanie końcowym efektem działania

-doprowadzanie działania do końca

-umiejętność rozpoczęcia działania

-radzenie sobie ze strachem przed porażką

-eliminowanie skłonności do zwlekania

-eliminowanie szukania winnych pod złym adresem- adekwatne poczucie winy

-litowanie się nad samym sobą

-eliminowanie nadmiernej zależności od innych –niezależność, własna wartość

-eliminowanie rozczulania się nad własnymi problemami

-rozproszenie i brak koncentracji

-realizacja zbyt wielu lub niewielu przedsięwzięć

-odraczanie sukcesu w czasie- nie zawsze możliwa jest nagroda natychmiastowa

-spostrzeganie ogólnego celu w poszczególnych działaniach

-równowaga miedzy myśleniem;

         `krytyczno-analitycznym

         `twórczo- syntetycznym

         `praktyczno-kontekstualnym.

 

Literatura

 

1. B. Kaja, ,,Zarys terapii dziecka”, Bydgoszcz 2001

2. R. J. Sternberg, L. Spear-Swerling, ,, Jak nauczyć dzieci myślenia”, GWP, Gdańsk  2003

3. M. V. Covington, K. Mannheim, ,, Motywacja do nauki”, BWP, Gdańsk 2004

4. Santorski, Poradnik na drogę ,Newsweek II 2005.

5. C. Kaźmierczak, Rozwój pod osobistym nadzorem, Newsweek II 2005.

6. K. Jarosiewicz, Duchowy supermarket, Newsweek II 2005.

7. E. Gruszczyk – Kolczyńska, ,,Trudności w uczeniu się matematyki u dzieci w wieku przedszkolnym’’

                                                                                                              Opracowanie J. Mazur.

Kwiecień 2015r.





Motywacja

Mądrość pokoleń

"Wszystkiego Co naprawdę powinienem wiedzieć nauczyłem się w przedszkolu.

- o tym jak żyć, co robić, jak współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać, myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy Świat"

                                                                                                                                                                                Robert Fulghum

"Czego sie Jaś nie nauczył, Jan nie będzie umiał"

"Czym skorupka za młodu nasiąknie tym na starość trąci"

"Takie będą Pokolenia jakie ich młodzieży wychowanie"

"Nie musisz być wielkim, aby zacząć, ale musisz zacząć, aby być wielkim"

                                                                                                              Les Brown

"Kto z mądrym przystaje - nabywa mądrości"

                                                                               Biblia

"Każda porażka niesie w sobie ziarno równej lub nawet większej korzyści"

                                                                                                               Napoleon Hill

"Rzeczą ważniejszą od wiedzy jest wyobraźnia"

                                                      Albert Einstein

"Robienie pierwszego kroku - to właśnie odróżnia zwycięzców od przegranych"

                                                                                          Brian Tracy

"Nie obawiaj się kroczenia naprzód powoli. Obawiaj się  stania w miejscu"

                                                                           przysłowie japońskie

"Nie czekaj! Właściwa chwila nigdy nie nadchodzi. Zacznij natychmiast tu i teraz"

                                                                                                               Napoleon Hill

"Dzieci mają cudowną moc, aby zmieniać się we wszystko, w co tylko zapomną"

                                                                                                                 Jean Cocteau

"Dziecko może nauczyć dorosłego trzech rzeczy: cieszyć się bez powodu, być ciągle czymś zajętym i domagać się - ze wszystkich sił - tego ,czego się pragnie"

                                                                                                                                             Paulo Coelho


Czas zabawy z dzieckiem -  wspólne spędzanie czasu

 

         Wspólna zabawa dziecka i rodzica to możliwość przyjemnego spędzenia czasu i okazja do lepszego poznania swojego dziecka. Jest metodą, która najsilniej pielęgnuje lub przywraca pozytywne relacje z dziećmi. Czas ten staramy się poświęcić tylko jednemu dziecku i nie wykonujemy wówczas innej czynności, np. nie gotujemy obiadu, nie patrzymy kątem oka w telewizor czy komputer itp. Podczas zabawy pozwalamy aby dziecko przyjęło kontrolę nad zabawą, a zadaniem rodzica jest towarzyszenie i dawanie mu pozytywnej uwagi. Dodatkowo w czasie zabawy staramy się unikać wszystkiego co może kojarzyć się dziecku z wykonywaniem obowiązków­ – uczenia, poprawiania, udzielania wskazówek, wydawania poleceń jak zrobić to lepiej bez błędów, zawstydzania, ośmieszania.

         Jeżeli podczas zabawy pojawi się zachowanie niepożądane, jak np. niegrzeczne odpowiadanie, jęczenie, płacz – staramy się je ignorować i chwalić natychmiast, kiedy pojawi się jakiekolwiek zachowanie właściwe. Jeśli nieodpowiednie zachowanie stanie sie trudne, to przerywamy zabawę. Warto również wcześniej ustalić zasady dotyczące odpowiedniego zachowania podczas zabawy (co wolno, a co jest niedopuszczalne).

            Dla wielu rodziców najtrudniejsze jest wymyślenie zabawy, jednak to dzieci są mistrzami w wymyślaniu fascynujących sposobów spędzania czasu.

            Propozycje na czas zabaw:

.         gra w piłkę lub badmintona,

.         układanie puzzli,

.         czytanie bajek,

.         gra w chińczyka,

.         układanie klocków LEGO,

.         zabawa w dom,

.         wspólna zabawa w teatr,

.         wspólne układanie opowiadań,

.         rysowanie,

.         wspólne oglądanie albumów, rodzinnych fotografii,

.         wspólne robienie zdjęć, filmów,

.         wspólne układanie kolekcji (karteczek, samochodzików, znaczków,

.         muszelek),

.         wspólne gotowanie, pieczenie,

.         zwiedzanie muzeum,

.         wyjście na basen,

.         przejażdżka rowerowa,

.         doglądanie, sadzenie roślin,

.         planowanie posiłku i wspólne zakupy,

.         wspólne chodzenie po sklepach i mierzenie ubrań,

.         karaoke,

.         wspólne muzykowanie,

.         wyjście do restauracji,

.         planowanie podróży,

.         rozmowa na dowolnie wybrany temat,

.         uczenie rodzica, jak grać w ulubioną grę,

.         wędkowanie,

.         naprawa roweru czy motocykla,

.         majsterkowanie.

Na początku rodzice, a także ich pociechy mogą mieć poczucie, że nie maja ze sobą nic wspólnego, że nic ich nie łączy. Rodzice z przerażeniem mogą myśleć, że trzeba będzie się bawię w nudny dom, albo konstruować dziwne budowle, bądź popisywać się swoimi zdolnościami wokalnymi. Jednak chwile spędzone z dzieckiem, to najlepsze co możemy mu dać, ponieważ nasze pociechy szybko dorastają i nie cofniemy czasu, zwłaszcza tego straconego.

Bycie rodzicem to nieustająca praca nad dzieckiem, ale też i nad sobą.

 

.         Czas zabawy pozwala dzieciom i rodzicom poczuć pozytywne emocje - daje szansę na polubienie wspólnego spędzania czasu.

.         Dzięki przeżywaniu pozytywnych emocji często łatwiej dogadać się w trudnych sprawach.

.         Technika ta wymaga 8-12 tygodni regularnego i częstego stosowania.

.         Na czas zabawy zasługuje każde dziecko, bez względu na wiek czy zachowania, jakie prezentuje.

.   Jest jedną z pierwszych metod, jakie wprowadzamy, pracując nad naprawdę trudnymi, buntowniczymi zachowaniami. Sprzyja odbudowywaniu pozytywnej relacji z dzieckiem (po okresie konfliktów), jest też dobrą metodą pracy z dzieckiem, które przeżyło jakiś rodzaj traumy (ciężką chorobę połączoną z hospitalizacją, rozłąkę z rodzicami, stratę bliskiej osoby itp.) lub boryka się z trudnościami adaptacyjnymi (właśnie poszło do przedszkola, zmieniło miejsce zamieszkania itp.).

.         Jest metodą bardzo przyjemną dla dziecka i, po uzyskaniu pewnej wprawy, także dla dorosłego. Może być źródłem ogromnej satysfakcji.

.         Wymaga od osoby dorosłej dużego zaangażowania, systematyczności, otwartości na świat dziecka, a także pewnej plastyczności i autentyczności.

.   Wielu dorosłych musi pokonać swój lęk przed nudą, utratą kontroli czy autorytetu, a niektórzy powinni także poskromić swoje skłonności przywódczo-organizacyjne, aby nie narzucać dziecku swoich rozwiązań, tylko być gotowymi na słuchanie.

 

 
Opracowała: Jolanta Łuc            

 

Literatura:

 

A. Kołakowski, A. Pisula, Sposób na trudne dziecko, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2009.


               

,,Chce mi się chcieć……czyli mam motywację do…”     

 

1.     Mamo, tato pamiętajcie; jestem podmiotem waszych oddziaływań/czasem bierny – milczący- pobudzony- zdolny- oporny/ mówcie  więc do mnie tak, abym zrozumiał to czego ode  mnie oczekujecie.

2.     Pobudzając mnie do działania zwróćcie uwagę na to co mnie zniechęca do tego działania, sprawcie abym czuł się zainteresowany ta czynnością i rozumiał wartość działania.

3.     Najchętniej wykonuję to, co aktualnie preferuję, co wyzwala  moją energią i wytrwałość  w dążeniu./ Czynniki te zależą od zysków natychmiastowych- odroczonych- konkretnych i stanowią formę nagrody, przewagi nad innymi, kreatywności, poziomu wiary w siebie, chęci pogłębienia wiedzy- doceniania mnie, umiejętności komunikowania się. /

4.     Sukces to duma, z siebie, swoich umiejętności w poznaniu i działaniu.

5.     Brak sukcesu to porażka czyli; odwlekanie, tzw. ,,pieta Achillesowa”, wysiłek pozorowany, niska samoocena.

6.     Aby wyeliminować strach przed niepowodzeniem i gorszym spostrzeganiem przez siebie innych dziecko powinno; umiejętnie komunikować treści, umieć przetwarzać swoje myśli ( werbalnie, twórczo, kreatywnie, w działaniu), czytać – przetwarzać bodźce ze zrozumieniem.

7.     Dzieci ambitne gotowe są zrobić wszystko aby osiągnąć sukces – reaguj od razu, eliminuj te negatywne zachowania.

8.     Motywacja do działania dziecka uwarunkowana także; elastycznymi poglądami dorosłych na to  co dziecko potrafi, jakie są jego zdolności, czego się może nauczyć , jakie jest…Pielęgnowanie zdolności nie powinno mieć natury selekcji i wartościowania innych.

9.     Czynniki pobudzające pozytywną motywację to;

1.     równy dostęp do nagród

2.     nagradzanie osiągnięć i ciekawości

3.     docenianie wielu różnych umiejętności – mocne strony

4.     oferowanie alternatywnych motywacji-konkrety w nagrodzie

5.     promowanie zadań, które angażują kilku uczestników z których każdy wnosi coś swojego

6.     stwarzanie warunków do atmosfery autonomii, niezależności, cierpliwości

10.                       Elementy procesu wspierania motywacji to;

1.     opanowanie treści/ etapów w danym zakresie

2.     nagradzanie poprawy

3.     realistyczne cele/ niezbyt łatwe i trudne/

4.     przewidywanie skutków - rezultatów

5.     zróżnicowany poziom problemów

6.     możliwość wyboru

7.     samokontrola

8.     planowanie

9.     umiejętność ułatwiania sobie zadań/pracy

10.           ciekawość

11.           wyszukiwanie problemów

12.           zadawanie pytań

13.           odkrywanie tajemnic, zagadek

14.           różnorodne formy ekspresji /ruch, plastyka, technika, konstrukcje, taniec, teatr, improwizacja/

15.           zamiana pracy w zabawę /zaskoczenie, zmiana rutyny przez wprowadzenie lub zabranie czynnika/

16.           nauka tego jak się uczyć.

PAMIĘTAJ:

Nagroda musi mieć dla dziecka wartość ( np. kolejny fant-żeton do brakującej puli; 10 kropek to wspólne wyjście- zakup czegoś-oglądanie-zabawa w coś, wspólne czytanie).Nagrody niematerialne dla dziecka to także satysfakcja wewnętrzna np. zaspokojenie ciekawości. Gdy pojawia się satysfakcja, pojawiają się  uczucia wyższe. Powstaje przekonanie że, im większy trud przy osiąganiu sukcesu tym większa radość z osiągniętego celu, większa jego wartość. Pojawia się zaufanie do siebie, chęć i łatwość zdobywania innych celów. Przyjemność z uczenia się czy działania, to motywacja do podejmowania nowych wyzwań, zadań, celów.

Opracowanie; J. Mazur na podstawie ,,Motywacja do uczenia się”   M. F. Covington, GWP


KLUB DOBREJ   KSIĄżKI

Sposób na trudne dziecko.          Autor;     Artur Kołakowski, Agnieszka Pisula

 Książka ta przybliża skuteczne   sposoby  wpływania na zachowanie  dzieci w oparciu o terapię behawioralną.
Przyjazna terapia behawioralna interesuje się zrachowaniami ludzkimi, ich przyczynami oraz następstwami. Skupia swoją uwagę na  manifestowanych przez dziecko działaniach – zachowanych/ dokładnie je opisując/, a potem pomaga je  zmieniać  przy użyciu  odpowiednich technik. Stara się rozwiązać problem ,,tu i teraz". Jak dziecko zachowuje się w momencie interwencji ?- to kluczowe pytanie psychologii behawioralnej.

1.Celem terapii behawioralnej jest modyfikowanie aktualnie występujących objawów problemowego zachowania dziecka, czy też jego skutków. Terapia ta  opiera się na rożnych technikach uczenia, które    przynoszą   skutek gdy stosuje się je zgodnie z określonymi zasadami.
Stosując je wybieramy te, które są skuteczne. Należy pamiętać, że nie mogą być one skuteczne zawsze. Gdy zawodzą poszukać należy profesjonalisty! Metody te  cechuje uniwersalność. Wdraża się je jako zasady, umowy i traktuje jako skrzynkę z narzędziami.

2. Zasady wdrażania:
1. By zaszły zmiany trzeba stosować daną metodę około dwóch tygodni.
2. Jeśli dana interwencja nie pomogła należy zmienić metodę.
3. Sukcesem nazywamy zmianę o 20 procent / np. zachowanie trwa krócej i jest mniej intensywne/.
4. Są to techniki które warto wdrażać dłużej, dopóki zachowanie nie zmieni się na stałe, a my również zmienimy nasze sposoby postępowania.

3. Zachowania, które możemy poddać terapii behawioralnej:
- zachowania drażniące;
budzące niepokój sporadyczne zachowania, częste i drażniące zachowania typowe dla dziecka w danym wieku, trudności  które spostrzegają tylko wymagający rodzice i nie potwierdzają ich inni obserwatorzy
- zachowania niepożądane; nieodpowiednie dla wieki i poziomu rozwoju dziecka
- zaburzenia; zbiór nieporządnych zachowań trwających co najmniej kilka miesięcy  /znacząco wpływają one  na funkcjonowanie dziecka i otoczenia/.

Podział zaburzeń: eksternalizacyjne, internalizacyjne, pozostałe.
U dzieci występują najczęściej zaburzenia eksternalizacyjne  do których zaliczamy
- zespół nadpobudliwości ruchowej ADHD, cechuje się nadruchliwością, impulsywnością, deficytami uwagi
- zaburzenia opozycyjno- buntownicze ODD, utrwalony wzorzec zachowań negatywistycznych – wrogich – buntowniczych – prowokacyjnych - niszczycielskich przekraczających normy dla danego wieku
- poważne zaburzenia zachowania CD, aby zdiagnozować to zaburzenie musimy zaobserwować trzy zachowania doprowadzające do kolizji z prawem: agresja z użyciem niebezpiecznych przedmiotów, okrucieństwo wobec zwierząt, kradzieże, celowe znęcanie się nad innymi, celowe niszczenie mienia, wagary. W tym przypadku leczenie jest długotrwałe i wymaga dużej determinacji.

Trudne zachowania dzieci mają często złożone podłoże; temperament/ geny/, charakter, wychowanie.

Czynniki ryzyka związane z zaburzeniami zachowania związane są : z dzieckiem- z rodziną – z zachowaniami rodziców.

Ochronny wpływ na kształtowanie się zachowań mogą mieć czynniki związane z dzieckiem, z rodzicami i rodziną, związane z grupa rówieśniczą i otoczeniem.

4. Cechy zachowania niepożądanego
: natężenie / moc zachowania/, częstotliwość , znaczenie zachowania/ czyją uwagę zwraca, jak to wpływa na innych/ czas trwania, podatność na interwencje.
Aby kategoryzować zachowania dziecka, analizować je i zmieniać należy nauczyć się je spostrzegać i opisywać np.:
- właściwe i pożądane , niewłaściwe i niepożądane zachowania
- opisywać czynność, czas trwania poszczególnych składowych części działania ze stoperem  w ręce
- prowadzić dziennik obserwacji uwzględniający: datę, opis zachowania, czas trwania, nasilenie w obranej skali
- opis to dokładny zapis co i jak dziecko coś robi, w taki sposób, aby ktoś dokładnie odegrał to co my widzieliśmy.
Poprawne zdefiniowanie problemu to wiedza na czym trudność polega, to zdefiniowanie zachowania, wiedza co chcielibyśmy osiągnąć . Pomiar i obserwacja to konkretna wiedza o zachowaniu, to  zrozumienie i skuteczność w naszym działaniu.

5. Analiza zachowania :
- jaki jest bodziec- jaka jest na niego  reakcja

- prawo efektu/ nagradzania/, czyli jak się dziecko zachowuje po otrzymaniu nagrody
- wzmocnienia/nagrody/ następujące zaraz po zachowaniu / zachowanie pojawi się częściej lub rzadziej /
- w uczeniu się, silne połączenie zachowań z konsekwencjami a wiec następstwami działania / działania korzystne dla jednostki pojawią się częściej a niekorzystne rzadziej
- wzór zachowania:
zachowanie pożądane- wzmocnienie pozytywne…………. więcej zachowań pozytywnych
zachowanie pożądane - brak wzmocnienia czyli wygaszanie zachowania……… wynik to mniej zachowań pożądanych

PAMIETAJMY : świadomie chwaląc i wyciągając konsekwencje, znacząco wypływamy na zachowanie naszych dzieci.

Elementy pomiaru behawioralnego wg Skinnera :
1. identyfikowanie określonych zachowań - zachowania docelowe
2. identyfikowanie określonych czynników środowiskowych które wywołują zachowania przedmiotowe, są dla nich sygnałem lub je wzmacniają
3. identyfikowanie określonych czynników środowiskowych, którymi można manipulować w celu zmiany zachowania.

Cechy analizy
behawioralnej: wytłumaczalna, jawna, możliwa i podbudowująca samego badacza, optymistyczna.

Opisz w ten sposób zachowanie;
a) co się zdarzyło tuż przed   / przed zachowaniem/
b) co on dokładnie robi    / zachowanie/
c) co nastąpiło bezpośrednio po    / następstwa zachowania/

W ten sposób gdy reagujemy na zachowania dziecka wzmacniamy postępowanie pożądane
                     - nie dopuszczamy do powstania trudnego zachowania
                     - powodujemy że dziecko ponosi negatywne konsekwencje swojego              zachowania / wygłaszany je/
                       - wzmacniamy zachowanie pozytywne i pożądane .

Planowanie:

a) przed: zaskocz dziecko, zachowaj się inaczej, odwróć jego uwagę od niepożądanej aktywności, wprowadź konkretne i jasne zasady dotyczące tej sytuacji, skuteczniej  wydawaj polecenia

b) doprowadzenie do skrócenia - zakończenia zachowania


c) konsekwencje np. odesłanie w nudne miejsce, zabranie nagrody czy przywileju, zabranie uwagi, konsekwencje naturalne.

Zasady: praca na pozytywach -  czyli dostrzeganie pozytywów,  to pochwały, nagrody, systemy żetonowe

6. MODELOWANE zachowania: właściwie spokojne zachowanie się dorosłego  w trakcie interwencji.

PAMIĘTAJ

- dziecko przez cały czas obserwuje,   obserwuje, jak reagujesz, kiedy jesteś sfrustrowany, jak radzisz sobie z trudnymi sytuacjami czy i jak rozwiązujesz konflikty z innymi ludźmi. Obserwując ciebie dziecko uczy się radzenia sobie z własną frustracją oraz z konfliktami z innymi dziećmi

- uwaga ważnej dorosłej osoby zawsze wzmacnia zachowania dziecka

- zawsze nagradzaj za pozytywne zachowania i wyciągaj konsekwencje lub ignoruj  zachowanie trudne.

Analiza zachowania
1. sporządzenie listy trudnych zachowań
2. skalowanie stopnia uciążliwości
3. wybranie jednego zachowania i praca nad nim
4. analiza: gdzie, jak często, jak przebiega, jak długo trwa, jak się kończy, a następnie tego co się dzieje przed nimi, jakie są rzeczywiste konsekwencje dla dziecka i dla otoczenia
5 interwencja zgodnie z zasadami: konsekwencja, pochwały, nagrody czyli stosowanie metod wzmacniających i wygaszających trudne zachowania
6. upewnienie się czy wszyscy uczestnicy interwencji rozumieją sposób jej prowadzenia. Dokładne określenie jak ta interwencja ma przebiegać w praktyce
7. ustalenie częstotliwości interwencji oraz zdefiniowanie celu krótkoterminowego czyli na 2 tygodnie
8. omówienie zwykle występujących trudności, ustalenie jak można im zapobiec
9. w ciągu 2 tygodniu odobycie spotkania w celu omówienia sukcesów i porażek .

Scenariusz opisu  trudnego zachowania;

1 Wybrane trudne zachowanie"........
2 W jakich okolicznościach się pojawia.?
3 Jak często się zdarza?
4 Jak dokładnie przebiega?
5 Jak długo trwa?
6 Co robię by zakończyć trudna sytuacje ?
7 Konsekwencje dla dorosłego?
8 Konsekwencje dla dziecka
9 Cel idealny
10 Jakie czynniki możemy uwzględnić
11 Realny cel na dwa tygodnie

Jeżeli dana technika została opanowana można myśleć o kolejnym zadaniu, wtedy uszereguj kolejność problemów, którymi chcesz się zajmować.

Jeżeli metoda się nie sprawdza przez okres dwóch tygodni to je zmień , gdyż i tak nie przyniesie efektu.

Ustal Priorytety
1. agresja fizyczna
2. agresja słowna
3.np.  odrabianie lekcji
4.np.  gaszenie światła.".......

Techniki behawioralne

1. Dostrzeganie pozytywów, chwalenie
2. Nagrody, systemy żetonowe
3. Zmień sytuację przed przewidywanym pojawieniem się trudności- zaskocz, odwróć uwagę, skutecznie wydawaj polecenia
4. Zasady, przypominanie zasad, wyliczanie
5. Konsekwencje, algorytm postępowania.

Ważna jest kolejność wprowadzania technik. Aby osiągać pożądane zachowania musimy pamiętać o tym, aby na miejsce zachowania niepożądanego wprowadzać zachowania nowe, pożądane, gdyż bez tego stare zachowania powrócą w pustkę która została.

Modelowanie, skuteczne wydawanie poleceń, tworzenie instrukcji, wzmacnianie zachowań pożytecznych to droga do zmiany.

7. Przenoszenie wyuczonych zachowań na sytuacje codzienne.

Sposobem na utrwalenie umiejętności jest współpraca dziecka- rodziców- nauczycieli. Wymagania nie mogą być zbyt trudne ani zbyt małe. Aby to osiągnąć skupiamy się na sferze aktualnego rozwoju i sferze najbliższego rozwoju / wg teorii Wygotskiego/. Przy pomocy dorosłego uczymy dziecko nowych czynności, nie wyręczając  je  przy tym, co już potrafi:
- zapisuj przez tydzień w czym wyręczasz dziecko
- zastanów się, co mogłoby wykonać samo
- wybierz jedną czynnośc i powiedz mu, że teraz będzie musiało wykonywać ją samodzielnie
- początkowo nagradzaj żetonami
- gdy opanuje czynność świętujcie to, a potem znajdźcie kolejną czynność którą  nabędzie jako umiejętności.

PAMIĘTAJ
Brak pomocy jak i nadmierna pomoc sprawia, że twoje dziecko nie uczy się nowych umiejętności.
Z jednej strony trzymaj się przepisu, z drugiej eksperymentuj, obserwuj.
Zaczynamy od metod łagodnych, dopiero potem przy niepowodzeniu sięgamy po konsekwencje  inne, nieprzyjemne dla dziecka działania.
Najlepiej dawać dziecku działania możliwe do wykonania, gdyż zbyt łatwe lub trudne powodują opór.

Powodzenia.

                                                                opracowanie  Jolanta Mazur